Qatar

Regionale conflicten en verstoringen in de LNG-toevoer wegen zwaar op de groei

In het scenario van een langdurige oorlog zal de groei van Qatar in 2026 naar verwachting sterk krimpen als gevolg van verstoringen in de LNG-productie en de exportlogistiek, evenals verstoringen van de maritieme handel via de Straat van Hormuz. Qatar is een van 's werelds grootste LNG-exporteurs, maar is voor zijn export sterk afhankelijk van de Straat van Hormuz. De verslechtering van de regionale veiligheidssituatie heeft een aanzienlijke impact gehad op de stromen van koolwaterstoffen. Door Iraanse raketaanvallen in maart 2026 werd ongeveer 17% (twee van de 14 liquefactie-installaties) van de LNG-exportcapaciteit van Qatar in de Ras Laffan-faciliteit vernietigd. De herstelwerkzaamheden zullen naar schatting drie tot vijf jaar in beslag nemen. Ondanks een gedeeltelijke hervatting na het regionale staakt-het-vuren vanaf 22 april verloopt het herstel van de installatie traag en zal de uitbreiding van North Field East tot een jaar vertraging oplopen. Bijgevolg zal de aardgasproductie naar verwachting met 20% dalen tot 130 miljard kubieke meter (bcm) in 2026, een daling ten opzichte van het voorgaande jaar. Er worden spill-overeffecten op de niet-energiesector verwacht door een zwakker economisch vertrouwen, uitgestelde investeringsbeslissingen, minder invoer, een daling van de toeristische activiteit (8% van het bbp in 2025) en krappe financiële omstandigheden. Onzekerheid over de regionale veiligheidssituatie zal waarschijnlijk leiden tot uitstel van projecten in de particuliere sector en van de instroom van buitenlandse investeringen. In 2026 zal het aantal toeristen naar verwachting met 20% dalen ten opzichte van het voorgaande jaar (yoy) tot ongeveer 4 miljoen, wat een negatieve invloed zal hebben op de vooruitzichten van andere toerisme-gerelateerde sectoren, zoals de detailhandel en het vervoer. Ook de industriële productie, waaronder petrochemie en meststoffen, zal te maken krijgen met een lagere output en winstgevendheid, omdat deze sector sterk afhankelijk is van gas als grondstof. Verstoringen van de exportroutes zullen bovendien de heliumexport belemmeren, waarbij Qatar in een derde van de wereldwijde vraag voorziet. Hogere inputkosten, een lager vertrouwen en een zwakkere vraag zullen ook gevolgen hebben voor de bouwsector (ongeveer 10% van het bbp). Bouwbedrijven zullen te maken krijgen met projectvertragingen, langere betalingstermijnen en strengere financiële voorwaarden.

De inflatiedruk zal gematigd toenemen als gevolg van aanhoudende druk op geïmporteerde goederen (zoals voedingsmiddelen, dranken, auto’s, auto-onderdelen, textiel en kleding) en de extra verzend- en omleidingskosten die met het conflict gepaard gaan. Dit zal de koopkracht van huishoudens, waaronder die van expats met een laag inkomen, onder druk zetten en de particuliere vraag verzwakken. De gereguleerde prijzen en de koppeling van de wisselkoers zouden de doorwerking van de inflatie echter moeten beperken. Ondanks de invoering van liquiditeitssteun via reserveverplichtingen en verhoogde financiering via repo-veilingen, bedoeld om de gevolgen van de oorlog te compenseren, wordt niet verwacht dat het monetaire beleid snel zal worden versoepeld. Dit hangt af van de maatregelen die de Amerikaanse Federal Reserve neemt in reactie op de toenemende inflatiedruk, gezien de koppeling van de dinar aan de Amerikaanse dollar.

Verstoringen in de energie-export verzwakken de begrotings- en externe saldi

De aanvallen op de energie-infrastructuur in Ras Laffan en de sluiting van de Straat van Hormuz zullen ertoe leiden dat het overschot op de lopende rekening van Qatar in 2026 vrijwel verdwijnt als gevolg van de daling van de export van koolwaterstoffen, petrochemische producten en diensten. De export van vloeibaar aardgas (LNG), die ongeveer 80% van de gasexport van Qatar uitmaakt, zal in 2026 naar verwachting met 40% dalen ten opzichte van 2025, aangezien het land voor het vervoer van zijn export volledig afhankelijk is van de Straat van Hormuz. Veiligheidsproblemen en een verlies aan vertrouwen zullen een negatieve invloed hebben op de export van diensten door een afname van het toerisme en het vervoer. De blokkade van de Straat van Hormuz heeft het land logistiek geïsoleerd, waardoor containerschepen de Straat niet meer kunnen passeren, wat een rem zet op de importvolumes. Dit heeft Qatar gedwongen over te schakelen op lucht- en wegvervoer. Aangezien luchtvracht echter niet het enorme volume van schepen kan evenaren, zal de import naar verwachting sterk dalen, wat de daling van de export gedeeltelijk zal compenseren.

Zowel lagere energie-inkomsten (die 80% van de totale belastinginkomsten uitmaken) als niet-energie-inkomsten zullen het begrotingstekort vergroten. De energie-inkomsten zullen worden beïnvloed door de daling van de export als gevolg van de afsluiting van de Straat van Hormuz, terwijl de niet-energie-inkomsten zullen lijden onder de verminderde binnenlandse activiteit en het lagere aantal toeristen. Om de gevolgen van de regionale oorlog te verzachten, hebben de autoriteiten gerichte fiscale stimuleringsmaatregelen aangekondigd die gericht zijn op het ondersteunen van bedrijven en het vertrouwen van investeerders. Deze maatregelen omvatten directe financiële steun, zoals subsidies die tot 40% van de in aanmerking komende uitgaven dekken, en stimuleringsprogramma’s ter ondersteuning van projecten ter waarde van ongeveer 2,8 miljard QAR. Deze maatregelen zullen ook bijdragen aan de toename van het begrotingstekort. Dit zal op korte termijn echter naar verwachting geen structurele risico’s voor de overheidsfinanciën opleveren, aangezien het land profiteert van een relatief lage schuldgraad en ruime buffers, waaronder naar schatting 600 miljard USD (ongeveer 200% van het bbp) in het staatsinvesteringsfonds Qatar Investment Authority (QIA) en internationale reserves ter waarde van 70 miljard USD (bijna 26 maanden aan invoer).

Regionale geopolitieke spanningen vormen de belangrijkste bron van risico

Qatar profiteert van een stabiel binnenlands politiek klimaat dat wordt gekenmerkt door een gecentraliseerd besluitvormingskader. Er zijn geen grote politieke facties, aangezien de regering eensgezind achter de emir staat, die de regering benoemt. De politieke stabiliteit zal waarschijnlijk blijven bestaan, aangezien de lokale bevolking grotendeels tevreden is met haar levenskwaliteit – ondanks de recente stijging van de inflatie als gevolg van de oorlog in Iran – en met haar levensstandaard, mede dankzij sociale uitgaven en subsidies.

Qatar heeft op het internationale toneel evenwichtige diplomatieke betrekkingen onderhouden. Het land zal zich waarschijnlijk blijven positioneren als diplomatieke bemiddelaar en bemiddelingsinspanningen en de regionale dialoog tussen regionale en mondiale actoren blijven ondersteunen. De betrekkingen van Qatar met Iran weerspiegelen een zekere mate van structurele onderlinge afhankelijkheid; de twee landen delen het grootste aardgasveld ter wereld, het North Field/South Pars, en de spanningen tussen beide landen zijn toegenomen sinds het uitbreken van de oorlog in februari 2026. Tijdens het conflict bereikten Iraanse aanvallen het grondgebied van Qatar, waardoor de spanning tussen de twee landen escaleerde, ondanks eerdere samenwerkingsrelaties. De betrekkingen met Turkije zullen naar verwachting sterk blijven, ondersteund door nauwe politieke afstemming, defensiesamenwerking en handelsbanden. Terwijl Qatar een belangrijke bron van investeringen voor Turkije blijft, biedt Turkije een aanvullende veiligheids- en strategische aanwezigheid naast de traditionele westerse partners van Qatar. Sinds het einde van hun regionale diplomatieke breuk in 2021 heeft Qatar zijn betrekkingen met de GCC-partners verbeterd. De strategische concurrentie met sommige partners in de Golf, zoals de VAE, zal echter waarschijnlijk voortduren op het gebied van luchtvaart, regionale investeringen, regionale invloed en logistieke activiteiten. Qatar herbergt een van de grootste Amerikaanse militaire bases in het Midden-Oosten, wat zijn strategisch partnerschap met de VS en zijn veiligheidspositie in de regio versterkt. De bilaterale banden zijn sterk dankzij de energie-, handels- en investeringsrelaties tussen beide landen. Na de Amerikaanse en Israëlische interventie in Iran zal Qatar echter meer worden blootgesteld aan regionale spanningen en de gevolgen daarvan, zoals de sluiting door Iran van de Straat van Hormuz, de doorvoerroute voor de export van Qatar en het grootste deel van de import.

Bijgewerkt: juni 2026