Mozambique

Investeringen in aardgas: de pijlers van de groei in 2027

Na een bescheiden herstel in 2026, dat werd belemmerd door verwoestende overstromingen aan het begin van het jaar, de tegenvallende prestaties van de mijnbouwsector en de sterk stijgende olieprijzen, zal de groei in 2027 naar verwachting versnellen en grotendeels blijven worden aangedreven door omvangrijke investeringen in de sector voor vloeibaar aardgas (LNG). Het Coral Norte FLNG-megaproject van Eni (7,2 miljard USD), het Mozambique LNG-project van TotalEnergies (20,5 miljard USD) en het Rovuma LNG-project van ExxonMobil (30 miljard USD), waarvoor het definitieve investeringsbesluit op handen is, zullen de kapitaaluitgaven van het land een impuls geven in de periode 2028–2031 en gedurende de looptijd van hun respectieve bouwfasen. Deze projecten, gelegen in de noordelijke provincie Cabo Delgado, hebben vertraging opgelopen door terroristische dreigingen, die nu onder controle zijn. Deze gasinfrastructuurprojecten, die duizenden binnenlandse banen opleveren, stimuleren de groei van de particuliere consumptie, nu de gevolgen van de opstanden van 2024–2025 geleidelijk blijven afnemen. Deze trend zal waarschijnlijk versterken als de inflatoire druk in verband met energie en de oorlog in Iran afneemt, wat de Banco de Moçambique ertoe zou kunnen aanzetten haar cyclus van monetaire versoepeling te hervatten, ondanks het chronische tekort aan deviezen dat de metical impliciet aan de dollar koppelt.

Omgekeerd zal de netto-uitvoer naar verwachting in 2027 de belangrijkste rem op de groei blijven. De invoer van werktuigmachines, bouwmachines en gespecialiseerde diensten voor de ontwikkeling van gasprojecten zal sterk stijgen, terwijl de exportvooruitzichten op korte termijn beperkt blijven. De daling van de steenkooluitvoer (21% van de totale uitvoer in 2025) en de onzekerheid rond Mozal Aluminium, de belangrijkste aluminiumsmelterij van het land (20%), die in maart 2026 voor onbepaalde tijd werd stilgelegd vanwege problemen met de stroomvoorziening, zullen naar verwachting de komende jaren niet worden gecompenseerd door de groei van de LNG-sector. Meer in het algemeen zullen niet-winningsgerelateerde sectoren naar verwachting een bescheidenere groei laten zien, wat het gebrek aan economische diversificatie in Mozambique illustreert, waarbij 82% van de bevolking nog steeds onder de internationale armoedegrens leeft.

Toenemende financieringsbehoeften in afwachting van inkomsten uit aardgas

Ondanks de toezegging van de regering om de loonkosten van de publieke sector (49% van de overheidsuitgaven, ofwel 14% van het bbp in 2025) te beperken, zal het begrotingstekort in 2027 naar verwachting nog verder toenemen, terwijl de kosten voor schuldendienst aanzienlijk zullen stijgen. Bijgevolg is Mozambique, sinds de opschorting in april 2025 van het IMF-programma in het kader van de Extended Credit Facility, in toenemende mate aangewezen op binnenlandse kortetermijnfinanciering, die duurder is en het herfinancieringsrisico vergroot. Tegelijkertijd zullen de overheidsinkomsten stabiel blijven, aangezien hervormingen die gericht zijn op het verbreden van de belastinggrondslag en het moderniseren van de belastinginning slechts een marginale invloed hebben op de inspanningen tot begrotingsconsolidatie. Bijgevolg zal de overheidsschuld als percentage van het bbp in 2027 naar verwachting blijven stijgen.

Hoewel de buitenlandse schuld, die in 2025 68 % van de totale uitstaande schuld uitmaakte, gelijk verdeeld over multilaterale en bilaterale kredietverstrekkers, grotendeels op concessiebasis is verstrekt, wordt het totale schuldniveau als onhoudbaar beschouwd, zoals blijkt uit de bezorgdheid over het beheer van de enige euro-obligatie van het land ter waarde van 900 miljoen USD, die in 2031 vervalt. Als gevolg hiervan werkt Maputo aan onderhandelingen over een nieuw financieringsprogramma met het IMF, waardoor de uitbetaling van 6 miljard USD door de Wereldbank in de periode 2026–2031 afhankelijk zou worden gesteld van die overeenkomst. De volledige terugbetaling van ongeveer 700 miljoen USD aan schulden aan het IMF in maart 2026 – enkele jaren eerder dan gepland – heeft de geloofwaardigheid van Mozambique versterkt, aangezien het land klaar lijkt om zijn economische hervormingen voort te zetten. Een gunstig besluit van het IMF blijft afhankelijk van een principeakkoord tussen de crediteuren over een schuldsanering waarin rekening wordt gehouden met de begrotingsvoordelen van megaprojecten tegen 2030, mits er geen verdere vertragingen optreden. Maputo overweegt ook om een deel of het geheel van de 1,4 miljard USD aan schulden aan China – de grootste bilaterale crediteur van Mozambique – om te zetten in yuan om de aflossingskosten te verlagen. Dit initiatief heeft nog meer kans van slagen, aangezien Peking een strategie nastreeft om de yuan te internationaliseren.

De lopende rekening zal naar verwachting in 2027 een diep tekort blijven vertonen, als gevolg van een verslechterende handelsbalans door de toegenomen invoer van goederen en diensten in verband met de gasmegaprojecten. Gesteund door de gasproductie van Coral Sul – de tegenhanger van Coral Norte – en de mogelijke heropening van Mozal Aluminium, zal de export het door de invoer veroorzaakte tekort slechts gedeeltelijk compenseren. Bovendien zal het tekort op de primaire inkomsten, dat wordt aangewakkerd door de repatriëring van winsten door buitenlandse bedrijven, groter zijn dan de geldovermakingen van buitenlandse werknemers, die zijn beïnvloed door de uitzetting van buitenlanders uit Zuid-Afrika. Als gevolg hiervan zal het tekort op de lopende rekening naar verwachting grotendeels worden gefinancierd door buitenlandse investeringen, wat niet zal voorkomen dat de internationale reserves in 2027 zullen slinken tot onder de kritieke drempel van drie maanden aan invoer.

De veiligheidsuitdaging vormt de spil van de ambities op het gebied van aardgas

Het politieke landschap van Mozambique wordt nog steeds gekenmerkt door de grootschalige protesten die volgden op de presidentsverkiezingen van oktober 2024 – die werden ontsierd door onregelmatigheden – en die resulteerden in de overwinning van Daniel Chapo, de kandidaat van het Mozambikaanse Bevrijdingsfront (Frelimo), de partij die sinds de onafhankelijkheid aan de macht is. Hoewel de onrust na een bloedig hard optreden is afgenomen, blijven de onderliggende oorzaken van de opstand – een verslechterende economische situatie, inkomensongelijkheid en dergelijke – bestaan en blijven ze de ontevredenheid aanwakkeren. In het parlement verloor de al lang bestaande oppositiepartij, het Nationaal Verzet van Mozambique (Renamo), zetels aan een nieuwkomer, de Optimistische Partij voor de Ontwikkeling van Mozambique (Podemos), waarvan de kandidaat de belangrijkste leider van de protesten was. De initiatieven voor nationale verzoening die sindsdien zijn gelanceerd, hebben moeite om vruchten af te werpen. De invoering van de in april 2025 aangenomen wet, die tot doel heeft de bevoegdheden van de president te beperken, instellingen te depolitiseren en de decentralisatie te versterken, verloopt nog steeds traag en onzeker.

De precaire veiligheidssituatie in Cabo Delgado, waar grote gasprojecten zijn geconcentreerd (offshore voor Coral Norte, onshore voor de overige), is een van de topprioriteiten van de regering. Sinds 2017 is de provincie het toneel van een jihadistische opstand onder leiding van een aan de Islamitische Staat gelieerde groepering. De aankondiging in mei 2026 dat de Europese financiële steun voor de Rwandese militaire interventie in Cabo Delgado niet zal worden verlengd, zal naar verwachting geen bedreiging vormen voor de inzet van troepen, aangezien Maputo heeft aangekondigd andere financieringsbronnen te hebben veiliggesteld, terwijl Brussel niettemin van plan is door te gaan met het opleiden van Mozambikaanse soldaten. De inzet van Rwanda is des te belangrijker nu buitenlandse bedrijven zich net weer in de regio beginnen te vestigen, na een afwezigheid van enkele jaren als gevolg van de afkondiging van overmacht vanwege terrorisme. Elke verdere onderbreking zou de ontwikkeling van LNG, de belangrijkste groeimotor op middellange termijn, nog verder vertragen.

Laatst bijgewerkt: juli 2026