Sierra Leone

De export en investeringen in de mijnbouw zullen de economische activiteit in 2026 ondersteunen

In 2026 zal de groei naar verwachting versnellen dankzij inkomsten uit de export van delfstoffen, als gevolg van heronderhandelde concessiecontracten, de oprichting van joint ventures en de centralisatie van het beheer van natuurlijke hulpbronnen binnen een staatsinvesteringsfonds, het zogenaamde Mineral Wealth Fund. De export zal meer waarde opleveren dankzij het Safe Harbour-mechanisme, dat een minimumprijs vaststelt en prijspraktijken voorkomt waarmee multinationals hun winsten naar belastingparadijzen kunnen verschuiven. De diamantproductie in de Tongo-mijn (in het oosten) zal geleidelijk toenemen, waardoor de onbepaalde sluiting van de Koidu-mijn in mei 2025 – als gevolg van een conflict tussen de lokale dochteronderneming van het Israëlische BSGR en haar werknemers over arbeidsomstandigheden – gedeeltelijk wordt gecompenseerd. Ook de ijzeruitvoer zal naar verwachting in 2026 een vlucht nemen, dankzij de uitbreiding van de capaciteit in de Marampa- en Tonkolili-mijnen (respectievelijk in het westen en het centrum van het land) en de opening van de bij de laatstgenoemde mijn behorende magnetietverwerkingsfabriek. De ontwikkeling van de ijzerverwerkende industrie zal de waarde van de export verhogen en de afhankelijkheid van de bouwsector van import verminderen. Ten slotte zou het Baomahun-goudproject, gefinancierd door Afreximbank en Africa Finance Corporation, de goudexport al in 2026 kunnen doen toenemen.

Investeringen zouden de groei eveneens moeten ondersteunen, met name in de infrastructuur en de mijnbouw, bijvoorbeeld door de aanleg van de brug tussen Lungi en Freetown – die lang is uitgesteld vanwege een gebrek aan financiering en uiteindelijk is overgenomen door de Amerikaanse groep Acrow –, de modernisering van wegen en de uitbreiding van de havencapaciteit en de water- en elektriciteitsnetwerken. Deze projecten worden voornamelijk gefinancierd door multilaterale partners zoals de Afrikaanse Ontwikkelingsbank, de Wereldbank, de Europese Unie en de Millennium Challenge Corporation (MCC). Er zullen ook investeringen worden gedaan in de energiesector: in de buurt van Freetown zal een zonne-energiecentrale van 50 MW worden gebouwd, met steun van Franse en Britse ontwikkelingsbanken en het Deense Frontier Energy-fonds. De ingebruikname staat gepland voor 2026. Tegelijkertijd financiert de Europese Unie de installatie van een reeks kleine gemeenschapszonne-energiecentrales, met een totaal vermogen van 5,2 MW. Deze initiatieven blijven echter veel kleinschaliger dan het waterkrachtproject Bumbuna 2 (153 MW), waarvan de ingebruikname – aanvankelijk gepland voor 2026 – vertraging zal oplopen als gevolg van een geschil tussen het Britse bouwbedrijf Joule Africa en de regering van Sierra Leone.

De ontwikkeling van de infrastructuur, waaronder verbeteringen in de elektriciteitsvoorziening, zal de groei bevorderen, met name door het vergemakkelijken van het transitvervoer van exportgoederen en de binnenlandse handel, maar ook door het stimuleren van lokale activiteiten. Bovendien zou de gematigde inflatie – mogelijk gemaakt door de ontwikkeling van de landbouwactiviteit (dankzij subsidies en investeringen, maar onderhevig aan klimaatrisico’s), een restrictief monetair beleid en lagere prijzen voor geïmporteerde brandstof en rijst – moeten leiden tot een toename van de particuliere consumptie.

Moeizame weg naar begrotingsconsolidatie

De aanzienlijke vermindering van het overheidstekort die volgens de overeenkomst met het IMF voor begin 2025 was beoogd, is bemoeilijkt door problemen bij het innen van de verwachte btw-inkomsten als gevolg van onvoldoende naleving van de belastingwetgeving. De regering heeft hier rekening mee gehouden door de begroting in juli 2025 aan te passen, waarbij de investeringsuitgaven met twee procentpunten van het bbp werden verlaagd en het tekort daarmee effectief werd teruggedrongen – zij het in mindere mate dan gehoopt. De sanering van de overheidsfinanciën zal naar verwachting in 2026 worden voortgezet, hoewel deze nog steeds worden belast door rentebetalingen op de staatsschuld (42 % van de inkomsten in 2025) die voornamelijk binnenlands zijn; zonder deze betalingen zouden de overheidsfinanciën een licht overschot vertonen. Naast hogere inkomsten uit de export van delfstoffen zullen de inkomsten naar verwachting stijgen dankzij een verhoging van het vennootschapsbelastingtarief, hogere accijnzen op brandstoffen en wegenbelasting, de afschaffing van btw-vrijstellingen voor „luxe“ producten en de bestrijding van belastingontduiking door multinationals. Er zullen voortdurend inspanningen worden geleverd om de efficiëntie van de belastingdienst te verbeteren. De uitgaven zullen langzamer stijgen dan de inkomsten: de stijging van de operationele uitgaven zal worden besteed aan de salarissen van ambtenaren (een stijging van 20% vanaf september 2026), met een toename van het aantal ambtenaren in de gezondheidszorg en het onderwijs; de investeringen zullen zich richten op landbouw en infrastructuur; de sociale uitgaven zullen voornamelijk gericht zijn op de armste huishoudens en betrekking hebben op subsidies, de aanleg van infrastructuur in arme gemeenschappen en het werkgelegenheidsbeleid.

De schuldquote zal naar verwachting langzaam blijven dalen, maar nog steeds hoog blijven. Het binnenlandse deel van de schuld — 42% van het totaal, inclusief 2% achterstallige betalingen — bestaat voor driekwart uit schatkistcertificaten met een looptijd van minder dan een jaar en een reële rente van 30%, en voor een kwart uit staatsobligaties met een langere looptijd. Schulden in vreemde valuta worden tegen gunstige voorwaarden aangehouden door multilaterale (46 % van de totale schuld) en bilaterale (7 %) crediteuren — met name het Koeweitse staatsfonds, Zuid-Korea en China. Het resterende deel (5 %) betreft commerciële vorderingen. Het risico op overmatige schuldenlast blijft hoog.

In 2026 zal het tekort op de lopende rekening naar verwachting verder afnemen dankzij een snellere groei van de grondstoffenexport – zowel qua prijs als qua volume – dan van de invoer in het kader van investeringsprojecten. Dit tekort zal worden gefinancierd door het overschot op de financiële en kapitaalrekening, gestimuleerd door directe buitenlandse investeringen (uit China, de VS, Duitsland, en België) en vooral door projectleningen en projectsubsidies van multilaterale partners (EU, Wereldbank, Afrikaanse Ontwikkelingsbank, MCC), evenals door het Extended Credit Facility-programma van het IMF, dat tot eind januari 2028 loopt. De deviezenreserves zullen naar verwachting licht toenemen, maar blijven net boven het niveau van één maand invoer.

Een voor de regio relatief stabiele en democratische staat

Het land is sinds het einde van de burgeroorlog in 2002 relatief stabiel geweest. Op nationaal niveau is het land een eenkamerstelsel met een meerpartijenstelsel, waarbij de president zowel staatshoofd als regeringsleider is en de wetgevende macht deelt met het Huis van Afgevaardigden. Op lokaal niveau is er sprake van een erfelijk, op clans gebaseerd feodaal systeem. President Julius Maada Bio, die sinds 2018 in functie is, werd in 2023 herkozen, terwijl zijn partij – de Sierra Leone People’s Party, een sociaaldemocratische partij die voornamelijk wordt gesteund door de Mende-bevolkingsgroep – bij de parlementsverkiezingen een ruime meerderheid behaalde (81 van de 135 zetels). De uitslag werd betwist door internationale waarnemers en de oppositie, waarbij het All People’s Congress (socialistisch, voornamelijk gesteund door de Temne-bevolkingsgroep) de parlementaire zittingen boycotte en weigerde de ambtseed af te leggen tot oktober 2023, waarna de partijen in juli 2024 uiteindelijk een akkoord bereikten over de door te voeren institutionele hervormingen.

Internationaal blijft China de belangrijkste handelspartner en de grootste bron van directe buitenlandse investeringen, voornamelijk in de mijnbouwsector, via de Leone Rock Metal-groep, die eigenaar is van de ijzermijn in Tonkolili. In het kader van het in 2016 ondertekende strategische partnerschap verleent China medische hulp – zoals bijvoorbeeld tijdens de ebola- en Covid-19-epidemieën – en ondersteunt het het land bij de aanleg van infrastructuur. De VS proberen deze invloed te compenseren. Ondanks het verdwijnen van USAID blijven de VS een belangrijke financiële partner door de financiering van de brug in Freetown. Ze verstrekken ook subsidies voor de bouw van zonne-energiecentrales en elektrificatie – met name via 480 miljoen USD aan hulp van de MCC – waarvan de uitbetalingen afhankelijk zijn van institutionele vooruitgang.

Sierra Leone is lid van verschillende regionale organisaties, waaronder de ECOWAS, die economische samenwerking en integratie, de aanleg van gezamenlijke vervoers- en telecommunicatie-infrastructuur, en vredeshandhaving bevordert. Sinds het einde van de burgeroorlog in 2002 onderhoudt het land goede betrekkingen met zijn directe buurlanden, Guinee en Liberia, en wisselt het regelmatig standpunten uit over het beheer van grensoverschrijdende rivieren en meren, alsmede over veiligheid en stabiliteit. Deze besprekingen vinden plaats in het kader van de Mano River Union, waarbij ook Ivoorkust bij de besprekingen betrokken is.

Laatst bijgewerkt: december 2025