Papier

De wereldwijde papierindustrie blijft te maken hebben met een structureel tragere groei: sinds het begin van dit decennium stijgt de wereldwijde productie met ongeveer 1,0% per jaar, tegenover 1,5% per jaar in het voorgaande decennium. De afnemende vraag vanuit de verpakkingsindustrie en de langdurige daling in het gebruik van grafisch papier, in combinatie met nieuwe capaciteitsuitbreidingen in landen op het zuidelijk halfrond en een klimaat van hoge operationele (productie- en transport) en financiële kosten (financieringskosten), drukken op de winstmarges en stuwen de meeste risicomaatstaven naar historische hoogtepunten.

Het herstel dat in 2024 zichtbaar was in de pulp-productie, de pulpprijzen en de productie van papierproducten bleek van korte duur; alle drie de indicatoren vertraagden in 2025 aanzienlijk (respectievelijk -1%, -3% en 0%) tegen de achtergrond van een zwakkere economische groei dan verwacht in de meeste ontwikkelde economieën. De negatieve gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten voor de wereldeconomie zullen een rem zetten op elk potentieel herstel en we verwachten dat de productie van papierpulp en papierproducten in 2026 op het niveau van 2025 zal blijven. Een lichte verbetering van het mondiale economische klimaat in 2027 zou kunnen leiden tot een iets gunstiger handelsklimaat.

Naast de bestaande uitdagingen voor de sector (hoge energiekosten en toenemende concurrentie van goedkope producenten, de groeiende impact van extreme weersomstandigheden en strengere milieuregels) zou een tragere groei niettemin de langverwachte consolidatie kunnen versnellen. Deze trend heeft de afgelopen jaren al aan kracht gewonnen, zoals blijkt uit grote transacties zoals de fusie tussen Smurfit en WestRock (2024), de overname van DS Smith door International Paper (2024) en de joint venture tussen Suzano en Kimberly Clark op het gebied van tissue (2025).

Op de lange termijn zal de totale pulp- en papierproductie grotendeels in lijn met het bbp blijven groeien, hoewel de trends per segment aanzienlijk verschillen. De productie van grafisch papier zal naar verwachting blijven dalen als gevolg van de digitalisering; de vraag naar op papier gebaseerde verpakkingen zal afhankelijk blijven van de industriële productie; terwijl de vraag naar sanitaire papierproducten robuust zou moeten blijven dankzij het niet-discretionaire karakter ervan en de stijgende gezinsinkomens.

Kloof tussen de papierpulp-sector (upstream) en de papierproducten-sector (downstream)

De papierindustrie omvat de productie van papierpulp en de verwerking daarvan tot verpakkingen op papierbasis, grafisch papier en sanitaire papierproducten. Bedrijven zijn actief in de toeleveringsketen (papierpulp), de afzetmarkt (papierproducten) en over de gehele papierwaardeketen (verticale integratie). De sector is grotendeels lokaal of regionaal van aard vanwege de hoge transportkosten die gepaard gaan met de omvangrijke en zware aard van papierproducten, waardoor lokale productie en distributie voordeliger zijn.

Verticaal geïntegreerde papierbedrijven beheersen meer dan tweederde van de wereldwijde pulp-productie, waarbij pulpfabrieken om efficiëntieredenen dicht bij papierfabrieken zijn gevestigd. Het resterende derde deel, ook wel marktpulp genoemd, wordt internationaal verkocht om te voorzien in de behoeften van landen met beperkte bosbouwbronnen en bedrijven die uitsluitend stroomafwaarts actief zijn. Hoewel de pulpprijzen per regio variëren vanwege verschillen in kwaliteiten, eigenschappen en exploitatiekosten, volgen ze over het algemeen vergelijkbare patronen in de belangrijkste productieregio’s. Aangezien China bijna een derde van alle papierproducten produceert, is het de belangrijkste motor van de wereldwijde pulppmarkt.

Papierproductie stabiel in 2026, pulpprijzen dalen verder ondanks inflatoire druk

Het herstel dat in 2024 zichtbaar was in de pulp- en papierproductie en de pulpprijzen bleek van korte duur; alle drie de indicatoren vertoonden in 2025 een opvallende vertraging (respectievelijk -1%, -3% en 0%) tegen de achtergrond van een zwakker dan verwachte economische groei in de meeste volwassen economieën. Een handvol landen, waaronder China, waar de productie van papierproducten met 5% steeg, Polen (+2%), Uruguay (+2%), Portugal (+1%) en Finland (+1%), slaagden er niettemin in om tegen de wereldwijde trend in te gaan en marktaandeel te winnen in een verder sombere omgeving.

We verwachten dat de productie van pulp en papierproducten in 2026 over het algemeen stabiel zal blijven, aangezien hernieuwde inflatoire druk als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten het consumentenbestedingsgedrag en de industriële productie in de volwassen economieën onder druk zet. Ondanks inspanningen om de productiecapaciteit in landen op het noordelijk halfrond te verminderen en een over het algemeen inflatoir klimaat, zullen de pulp prijzen naar verwachting met een laag eencijferig percentage dalen als gevolg van aanhoudende investeringen in nieuwe capaciteit in landen op het zuidelijk halfrond (met name Chili, Brazilië, Uruguay en Indonesië) en in China.

Dit zal waarschijnlijk de al lang aan de gang zijnde verschuiving in de wereldwijde productie versterken, weg van producenten op het noordelijk halfrond, waaronder de VS, Canada, Scandinavië en Japan, waarvan het aandeel in de wereldwijde productie de afgelopen tien jaar gestaag is afgenomen ten gunste van spelers op het zuidelijk halfrond, zoals Brazilië, Indonesië, Uruguay en Chili. Deze opkomende producenten voorzien niet alleen in de vraag van markten met een structureel tekort aan pulp, zoals China, Japan en India, maar strijden ook in toenemende mate om marktaandeel in Noord-Amerika en Europa.

Opvallend is dat de ontbossingsverordening van de Europese Unie (EUDR), die oorspronkelijk in januari 2025 volledig van kracht zou worden en vervolgens werd uitgesteld tot 2026, opnieuw is uitgesteld tot 2027 om bedrijven meer tijd te geven om aan de vereisten te voldoen. De verordening verplicht bedrijven ervoor te zorgen dat hun papierproducten niet afkomstig zijn uit ontboste gebieden, in een poging om duurzamere praktijken in de hele sector te bevorderen. Hoewel dit ten goede kan komen aan bedrijven met strenge inkoopnormen, zal het naar verwachting ook de nalevingskosten verhogen, het beheer van de toeleveringsketen bemoeilijken en mogelijk de markttoegang beperken voor zowel Europese importeurs als internationale exporteurs die niet aan de EU-eisen voldoen. De EUDR vormt de meest recente belangrijke stap in het bredere streven van de EU om de duurzaamheid in de papierindustrie te verbeteren.

Papierproducten: verpakkingen op papierbasis herstellen zich, grafisch papier neemt af, terwijl hygiëneproducten van papier een sterke veerkracht vertonen

De papierindustrie produceerde in 2025 naar schatting 429 miljoen ton papierproducten, vrijwel ongewijzigd ten opzichte van 2023 (+0,4%).

Verpakkingen op papierbasis maken 70% van het volume aan papierproducten uit. Omdat papier in een breed scala aan sectoren wordt gebruikt, zowel voor primaire verpakkingen (verpakkingen die in direct contact staan met goederen) als voor secundaire en tertiaire verpakkingen (verpakkingen die worden gebruikt voor opslag en transport), lopen de productietrends grotendeels gelijk met de industriële productie en de wereldhandel. Net als bij pulp kende de productie van papierproducten in 2024 een aanzienlijk herstel, waarna het momentum afnam en de productie vanaf medio 2025 daalde.

Grafisch papier, dat 20% van het volume aan papierproducten uitmaakt, bereikte in 2007 een hoogtepunt en is sindsdien voortdurend gedaald, waarbij de productie in het afgelopen decennium met een derde is afgenomen. Het dalende aantal krantenlezers en de verminderde consumptie van drukpapier als gevolg van de digitalisering van de economie zijn krachtige structurele trends, en de beschikbare productiegegevens wijzen erop dat 2024 geen uitzondering op deze trend vormde. Het terugdringen van overcapaciteit door fabriekssluitingen in volwassen economieën met een tempo van 3% tot 6% per jaar, terwijl tegelijkertijd winstgevendere nichemarkten worden ontwikkeld, blijft een prioriteit voor gespecialiseerde spelers. Dat gezegd hebbende, zou de omschakeling van productielijnen van grafisch papier naar verpakkingskwaliteiten de overcapaciteit in deze aangrenzende markt kunnen vergroten.

Daarentegen zijn hygiëneproducten, die 10% van het volume aan papierproducten uitmaken, beter bestand tegen economische cycli vanwege hun grotendeels niet-discretionaire karakter. Het verbruik per hoofd van de bevolking hangt sterk samen met het inkomensniveau van huishoudens. De wereldwijde productie is de afgelopen tien jaar met 25% gegroeid, voornamelijk aangedreven door China (+44%), Brazilië (+35%), Mexico (+22%), Polen (+70%) en India (+290%). Sanitaire papierproducten verschillen aanzienlijk van de rest van de markt omdat het voornamelijk consumentenproducten betreft die via grootschalige detailhandelskanalen worden verkocht. In 2025 presteerden toonaangevende producenten, waaronder Kimberly-Clark, Oji Paper, Essity, Unicharm, Hengan International en Ontex, net als in voorgaande jaren beter dan de bredere papierindustrie, met een sterkere omzetgroei en over het algemeen stabiele brutomarges.

Voor 2026 en 2027 verwachten we dat de langetermijntrends zullen aanhouden, waardoor de verkoop van hygiëneproducten uit papier verder wordt ondersteund, terwijl de vraag naar grafisch papier verder afneemt. De productie van papieren verpakkingen zal in 2026 waarschijnlijk op zijn best stabiel blijven, alvorens in 2027 weer een bescheiden groei te vertonen.