Spannende verkiezingen, ontevredenheid onder de bevolking, veranderingen in het beleid van de Verenigde Staten en geopolitieke verschuivingen: 2026 lijkt een cruciaal jaar te worden, zonder dat er meer duidelijkheid in zicht is.
Politieke risico: een nieuwe norm voor uw bedrijfsstrategie
De uitkomst van het politieke en sociale risico in 2025 is duidelijk: volgens de Coface-index heeft het wereldwijde politieke risico een historisch kantelpunt bereikt, namelijk 41,1%. Deze trend is verre van tijdelijk, maar maakt deel uit van een structurele dynamiek, gedreven door twee hoofdfactoren:
- Verdiepende gewapende conflicten: de oorlog in Oekraïne en de spanningen in het Midden-Oosten verankeren zich steeds meer;
- Gewelddadige interne onrust, die is toegenomen, benadrukt sociale protesten die de gevestigde machten doen wankelen.
Deze nieuwe realiteit vereist dat bedrijven die betrokken zijn bij de wereldhandel politieke risico's als langetermijnparameter opnemen in hun ontwikkelingsstrategieën, afdekkingsbeleid en investeringsbeslissingen. In deze turbulente omgeving zijn hier de drie politieke en sociale risico's die bedrijven in 2026 moeten prioriteren.
Risico #1 - Verkiezingsverschuivingen en politieke instabiliteit: breng uw blootstelling per land in kaart
In 2026 zal deze structurele instabiliteit zijn belangrijkste uiting vinden bij de stembus.
In de Verenigde Staten, na een jaar gekenmerkt door de terugkeer van Donald Trump, zullen de tussentijdse verkiezingen in november 2026 cruciaal zijn. De volledige vernieuwing van het Huis van Afgevaardigden, 35 zetels in de Senaat en 36 gouverneurschappen kunnen de machtsbalans hertekenen.
In Latijns-Amerika beloven de komende maanden net zo beslissend te zijn:
- In Brazilië zouden de presidentsverkiezingen in oktober een keerpunt kunnen betekenen, waarbij president Lula zijn populariteit ziet afnemen terwijl hij streeft naar een vierde termijn;
- In Colombia zal de presidentsverkiezingen van 2026 plaatsvinden in een even gespannen klimaat, aangezien de vertrekkende linkse president, Gustavo Petro, zich niet herkiesbaar kan stellen.
- In Peru staan algemene verkiezingen gepland voor april 2026, na de afzetting van president Dina Boluarte afgelopen oktober.
Europa gaat 2026 in een context van politieke heroriëntatie, gekenmerkt door verschillende beslissende verkiezingen die het politieke evenwicht binnen de Europese Unie effectief zullen herdefiniëren:
- In Hongarije opent de kleinere kloof in de peilingen tussen Viktor Orbán en de oppositie onder leiding van Péter Magyar de mogelijkheid van een breuk na vijftien jaar politieke continuïteit, wat breder de verzwakking van het Europese politieke centrum illustreert door de opkomst van populistische krachten.
- Deze trend wordt weerspiegeld in Frankrijk, waar de gemeenteraadsverkiezingen in maart als barometer zullen dienen voor de presidentsverkiezingen van 2027, in een landschap waar het Rassemblement National (extreemrechts) een sterke invloed heeft op het publieke debat.
- In Zweden zullen de algemene verkiezingen in september de positie van de Zweden Democraten als tweede politieke kracht bevestigen (of niet), wat de groei van de proteststemmen in de regio symboliseert.
In Afrika blijft de trend naar democratische achteruitgang duidelijk:
- Nationale verkiezingen zullen worden gehouden in Algerije, Ethiopië, Marokko, de Republiek Congo, Oegandaen Benin, dat onlangs werd opgeschud door een poging tot staatsgreep in december 2025.
- Verschillende landen onder leiding van verouderde presidenten die in 2025 herkozen zijn, zoals Kameroen, zouden een overgangsfase kunnen ingaan.
Ten slotte zal Bangladesh in Azië een van de belangrijkste aandachtspunten zijn. Twee jaar na de studentenopstand die een einde maakte aan vijftien jaar aan de macht, zal het land parlementsverkiezingen houden in combinatie met een grondwetsreferendum in februari.
Het electorale risico hangt niet alleen samen met de uitslagen, maar ook aan de onzekerheid en polarisatie die ze veroorzaken. In deze context kunnen politieke koerswijzigingen invloed hebben op handelsakkoorden, industriebeleid en budgettaire beslissingen, waardoor bedrijven deze veranderingen moeten overwegen.
Ruben Nizard, Hoofd Sectoronderzoek en Politieke Risicoanalyse bij Coface.
Risico #2 – Wanneer sociale onrust de gevestigde macht op de proef stelt
In 2026 kunnen jongeren en bevolkingsgroepen die door opeenvolgende crises zijn uitgeput opnieuw de drijvende kracht zijn achter sociale mobilisatie. Gegevens van de Coface politieke en sociale risico-index tonen een toename van het risico op politieke en sociale kwetsbaarheid in landen waar jongeren een grote rol spelen in protesten.
In Aziatische landen nemen protesten en sociale onrust toe:
- In Nepal duurde het slechts twee dagen om het ontslag van de premier te verkrijgen.
- In Indonesië en de Filipijnen kwamen jongeren in actie tegen hervormingen die als impopulair werden beschouwd en tegen een politieke klasse die als corrupt werd gezien.
- In Afrika is het GenZ212-collectief in Marokko uitgegroeid tot een belangrijke speler in protesten tegen de achteruitgang van de openbare diensten, wat diepe sociaal-economische frustraties blootlegt. In Madagaskar leidden enkele weken van protesten tot een militaire staatsgreep, wat de aanhoudende politieke volatiliteit in bepaalde regio's van het continent illustreert.
- In Iran bevestigt de nieuwe golf van protesten sinds begin 2026 de groeiende druk op een verzwakt regime. De repressie blijft bijzonder streng, maar is niet langer in staat de protestbeweging die geworteld is in de economische, sociale en politieke crises van de afgelopen jaren in toom te houden.
Het land is meerdere keren opgeschud door grootschalige demonstraties — of het nu bewegingen waren tegen de hoge kosten van levensonderhoud, de protesten van 2019 of de "Woman, Life, Freedom"-opstand in 2022-2023 — die een structurele in plaats van cyclische protestbeweging aan het licht bracht.
De Coface-indicator rangschikt Iran als het op één na meest politiek en sociaal kwetsbare land ter wereld in 2025 (86%, na Soedan), een niveau dat de opeenstapeling van interne spanningen en het onvermogen van het regime weerspiegelt om aan de verwachtingen van een jonge, precaire en steeds meer gemobiliseerde bevolking te voldoen.
zei Anna Farrugia, econoom van Coface.
In veel ontwikkelde economieën wint ook de sociale onrust terrein, waarbij het vrijhandelsakkoord tussen de EU en Mercosur aanzienlijke spanningen veroorzaakt.
- In Frankrijk heeft de tegenstand van boeren geleid tot protesten die veroordelen tegen wat zij zien als oneerlijke concurrentie en verstoringen die verband houden met milieu- en gezondheidsnormen. Sociale onrust, al zichtbaar in de "Bloquons tout" ("Laten we alles blokkeren") beweging in september 2025, heeft het vertrouwen en de investeringen zwaar beïnvloed.
- Bulgarije werd opgeschrikt door de mobilisatie van Generatie Z tegen corruptie, een beweging die leidde tot het aftreden van de regering van Rossen Jeliazkov toen het land toetreding tot de eurozone naderde. Italië is niet gespaard: eind 2025 begonnen vakbonden een nationale staking tegen het begrotingsvoorstel van de regering-Meloni voor 2026. Aan de overkant van het Kanaal houden debatten over immigratie en pro-Palestijnse demonstraties een fragiel sociaal klimaat in stand.
- In de Verenigde Staten weegt het tariefbeleid zwaar op de binnenlandse markt, waarbij 80% van de douanerechten wordt gedragen door Amerikaanse entiteiten (bedrijven of consumenten), een factor die waarschijnlijk onvrede zal aanwakkeren.
Er ontstaat al enkele jaren een gemeenschappelijke draad, zowel in geavanceerde als opkomende economieën: groeiende frustratie over economische en sociale omstandigheden die als in verval worden beschouwd, en diepe teleurstelling onder de bevolking over de politieke klassen aan de macht.
Ruben Nizard, Hoofd Sectoronderzoek en Politieke Risicoanalyse bij Coface.
Risico #3 – Tussen uitdagingen door de Amerikaanse hegemonie, machtsstrijd en aanhoudende conflicten
De arrestatie van Nicolás Maduro begin januari toonde, als er verder bewijs nodig was, dat het jaar begint in lijn met de geopolitieke volatiliteit die de afgelopen jaren de norm is geworden. Deze Amerikaanse houding komt te midden van wereldwijde instabiliteit die de geopolitieke en handelsbalansen opnieuw tekent. De tarieven die Washington afgelopen april aankondigde, hebben de handelsonzekerheid tot ongekende hoogten gebracht. De uitdaging voor 2026 zal evenzeer juridisch als politiek zijn: het Amerikaanse Hooggerechtshof zal uitspraak doen over de legaliteit en reikwijdte van de tariefbevoegdheden van de uitvoerende macht.
Hieraan komen nog steeds lopende conflicten. De oorlog tussen Rusland en Oekraïne gaat nu zijn vierde jaar in, zonder echte vooruitzicht op oplossing ondanks Europese en Amerikaanse diplomatieke inspanningen. In het Nabije Oosten blijft de situatie even precair: de regio blijft gekenmerkt door aanzienlijke kwetsbaarheid, ondanks het overeengekomen staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas.
Voor bedrijven die zich bezighouden met wereldhandel vereist deze context een proactieve aanpak en specifieke maatregelen:
- Versterking van het politieke toezicht,
- Geografische diversificatie van de operaties,
- Flexibiliteit van toeleveringsketens
- integratie van landenrisico in strategische beslissingen.
Het jaar 2025 eindigde in een tussentoestand, met resolutieplannen die circuleerden maar zonder echte en blijvende vrede te realiseren. 2026 begint in een wereld waarin geopolitiek niet langer achtergrondruis is, maar een structureringsfactor in de strategieën van bedrijven.
Anna Farrugia, Coface econoom.
Want to protect your business from political risks in the countries where you operate? Contact our experts near you to learn how!
