Europa
Verenigde Arabische Emiraten
China
Taiwan
Turkije
Kameroen
IndiaGematigde groei, ondersteund door niet-oliesectoren en overheidsinvesteringen
In 2025 zal de groei licht vertragen, onder druk van een bescheiden daling van de olieproductie. De groei zal niettemin worden ondersteund door de dienstensector en de landbouw. In 2026 wordt een gematigd herstel verwacht, aangedreven door het herstel van de olie- en katoenproductie en een toename van de overheidsinvesteringen. De landbouwproductie (sorghum, gierst, maïs, rijst, pinda’s) zal naar verwachting een gematigde groei laten zien tijdens het seizoen 2025-2026, hoewel de katoenproductie stabiel zal blijven na de daling in 2024-2025 als gevolg van overstromingen. De ingebruikname van een nieuwe katoenontpitter begin 2025 (met een capaciteit van 18.200 ton per seizoen), in combinatie met inspanningen voor industrialisering in de katoensector, zou de productie, de export en de investeringen op middellange termijn moeten ondersteunen. De mijnbouwproductie, voornamelijk ambachtelijk, zal in 2025 en 2026 blijven groeien, aangedreven door hoge goudprijzen en een uitgebreide winningscapaciteit. Investeringen, met name in landbouw en infrastructuur, zullen eveneens bijdragen aan de groei in het kader van het nationale ontwikkelingsplan „Chad Connection 2030“. Dit plan, dat medio 2025 van start ging, voorziet in 30 miljard USD aan publieke en particuliere investeringen, met als doel het bbp met 60% te verhogen, 2,5 miljoen mensen uit de armoede te halen en van Tsjaad tegen 2030 een regionaal ontwikkelingsmodel te maken.
De vooruitzichten voor de oliesector blijven echter onzeker. De nationalisatie van de activa van ExxonMobil in 2023, waardoor de verkoop ervan aan het Britse bedrijf Savannah Energy werd verhinderd, heeft het vertrouwen van investeerders aangetast. Savannah Energy heeft de Tsjadische regering voor de rechter gedaagd om schadevergoeding te eisen; een uitspraak wordt in de eerste helft van 2026 verwacht. De rechtszaak heeft ertoe geleid dat het bedrijf zijn zonne-energieprojecten (met een extra capaciteit van 500 MW) heeft opgegeven, en dit geeft een negatief signaal af aan buitenlandse investeerders en bemoeilijkt het sluiten van nieuwe olieovereenkomsten.
De inflatie zal naar verwachting in 2025 afnemen, ondersteund door lagere wereldwijde brandstofprijzen, een goede landbouwopbrengst en het herstel van de visbestanden in het Tsjaadmeer. Deze trend zou zich in 2026 moeten voortzetten. In maart 2025 heeft de Bank van Centraal-Afrikaanse Staten haar basisrente verlaagd van 5% naar 4,5%, wat, in combinatie met de dalende inflatie en de toestroom van Soedanese vluchtelingen, de consumptie en investeringen zou moeten ondersteunen.
Daling van de olie-inkomsten en hoge uitgaven voor veiligheid en humanitaire hulp
Het begrotingstekort zal in 2025 naar verwachting licht afnemen dankzij een betere mobilisatie van middelen (+20% ten opzichte van de begroting van 2024), terwijl de uitgaven waarschijnlijk met slechts 18% zullen stijgen. De stijging van de inkomsten zal voornamelijk voortkomen uit niet-olie-inkomsten, de digitalisering van de belastinginning en de invoering van nieuwe uitvoerrechten (op Arabische gom, sesam, pistachenoten, lederproducten, antimoon en ruw koper), die medio 2025 van start is gegaan. Tegelijkertijd zullen de olie-inkomsten naar verwachting dalen als gevolg van dalende wereldmarktprijzen. De regering is van plan het belastingstelsel te vereenvoudigen, vrijstellingen te beperken, de invordering van achterstallige betalingen te versterken en fraude te bestrijden. Deze hervormingen, aangemoedigd door het IMF in het kader van een Extended Credit Facility van 625 miljoen USD van juli 2025 tot juli 2029, zouden in 2026 vruchten moeten blijven afwerpen. Er wordt een verdere stijging van de inkomsten verwacht dankzij nieuwe belastingen op tabak, cosmetica, wegwerpplastic en synthetische textiel. Ondanks deze inspanningen zal het begrotingstekort waarschijnlijk toenemen als gevolg van uitgaven voor veiligheid en humanitaire hulp, de aflossing van de binnenlandse schuld (48% van de totale schuld in 2024) en dalende olie-inkomsten. De investeringsuitgaven zullen naar verwachting toenemen in het kader van het nationale ontwikkelingsplan „Chad Vision 2030“. Naast bilaterale en multilaterale bijdragen zal het tekort worden gefinancierd via de regionale financiële markt. De schuldquote zal in 2025 en 2026 stijgen als gevolg van het aanhoudende primaire tekort en de gematigde groei. Het IMF beschouwt de schuld als houdbaar, maar waarschuwt voor een hoog risico op overmatige schuldenlast vanwege de afhankelijkheid van olie-inkomsten en externe financiering, die beide kwetsbaar zijn voor externe schokken.
In 2025 zal de lopende rekening naar verwachting een tekort vertonen als gevolg van een afnemend handelsoverschot. De export zal worden beïnvloed door lagere wereldwijde olieprijzen — die in 2024 goed waren voor ongeveer 70 % van het totaal — en een daling van de katoenexport (het op drie na grootste exportproduct van Tsjaad) na een zwakke productie tijdens het seizoen 2024-2025. In 2026 zou de katoenexport zich moeten herstellen dankzij betere weersomstandigheden en overheidssteun voor producenten. Stijgende goudprijzen en een toegenomen productie zouden de verkoop eveneens een impuls moeten geven. Deze verbeteringen zijn echter wellicht niet voldoende om de verslechtering van de handelsbalans een halt toe te roepen en het verlies aan USAID-financiering in 2025 te compenseren.
De regering wordt geconfronteerd met rebellen- en islamistische bewegingen die worden aangewakkerd door ontevredenheid onder de bevolking en armoede
In april 2021 werd Mahamat Déby president van een militair bestuur na het overlijden van zijn vader, Idriss Déby, die door rebellen werd vermoord. Na een lange overgangsperiode won hij de presidentsverkiezingen van mei 2024 met 61,03% van de stemmen, en zijn partij, de Patriottische Reddingsbeweging, behaalde in december 2024 een parlementaire meerderheid door 124 van de 188 zetels te veroveren. Deze verkiezingen hebben zijn greep op de macht versterkt.
De regering controleert de instellingen en onderdrukt de politieke oppositie. De in 2025 doorgevoerde grondwetshervorming (waarbij de ambtstermijn van de president werd verlengd van vijf naar zeven jaar en de beperking op het aantal ambtstermijnen werd afgeschaft) geeft de regering een nog stevigere greep op de macht. De ontevredenheid onder de bevolking blijft echter bestaan, aangewakkerd door beperkingen van de vrijheden, onveiligheid en de humanitaire crisis, maar protesten worden onderdrukt. De burgeroorlog in Soedan heeft geleid tot een toestroom van meer dan 1,4 miljoen vluchtelingen (stand augustus 2025), die voornamelijk uit Soedan afkomstig zijn. Deze ontevredenheid wakkert rebellen- en islamistische groeperingen aan (Boko Haram, ISIS in West-Afrika en Ansaru bij het Tsjaadmeer), die actief blijven en de regering uitdagen.
Op internationaal niveau hebben Franse troepen zich in januari 2025 uit Tsjaad teruggetrokken. Daarvoor hadden sommige Amerikaanse troepen het land in april 2024 verlaten, hoewel de samenwerking tussen de VS en Tsjaad nog steeds lijkt te bestaan. Het land wendt zich ook tot nieuwe partners, zoals Rusland, dat militairen van het Afrika-korps heeft ingezet, evenals Egypte, Turkije en de VAE. Deze laatste hebben eind 2024 een lening van 500 miljoen USD verstrekt ter ondersteuning van de overheidsfinanciën, aangevuld met een overeenkomst van juli 2025 die gericht is op het stimuleren van investeringen en handel. Ondertussen blijft China een belangrijke speler: de grootste leverancier en de op één na grootste afnemer van Tsjaad koopt voornamelijk olie. Tsjaad werkt ook diplomatiek en militair samen met de Confederatie van Sahelstaten (CES), met name in de strijd tegen islamistische en rebellengroeperingen. Ten slotte is het land, hoewel het officieel een neutrale houding aanneemt in het Soedanese conflict, een belangrijk doorvoerspunt geworden voor wapenleveranties vanuit de VAE aan de Rapid Support Forces (RSF), die zich verzetten tegen de regering in Khartoem. De autoriteiten proberen confrontaties met de RSF te vermijden, die door bepaalde Tsjadische grensgemeenschappen wordt gesteund.