China
Verenigde Staten
Europa
Canada
India
Nicaragua
BraziliëSterke binnenlandse vraag, waarbij El Niño waarschijnlijk in sommige sectoren zijn sporen zal nalaten
De Peruaanse economie zou haar gematigde groeipercentage in 2026 en 2027 moeten handhaven, met een lichte vertraging in het laatste jaar als gevolg van een sterke El Niño. Aan de vraagzijde komt de impuls vrijwel volledig uit de particuliere sector. De binnenlandse vraag groeide in 2025 met 5,8%, de sterkste groei sinds 2013 (afgezien van het herstel na de pandemie), en zou in 2026 met bijna 6% kunnen stijgen. De consumptie van huishoudens, de belangrijkste motor (2/3 van het bbp), zou met 3,6% groeien. Dit wordt ondersteund door een arbeidsmarkt die al twee opeenvolgende jaren formele banen heeft gecreëerd, met zo’n 250.000 banen, vooral in de dienstensector, de landbouw en de handel, wat zich vertaalt in een stijging van de formele loonkosten met 7,6%. De daling van het aantal achterstallige leningen, het herstel van de kredietverlening aan huishoudens na de verkrapping van 2023-2024 en de in juli aangekondigde verhoging van het minimumloon van S/1.130 naar S/1.300 (ongeveer 333 en 384 Amerikaanse dollar), die in juli werd aangekondigd, zouden het besteedbaar inkomen vanaf de tweede helft van 2026 moeten versterken. Particuliere investeringen vormen de meest dynamische component: na een stijging van 11,2% in 2025 in 2026 met meer dan 12% zouden kunnen stijgen – waarbij de belangrijkste mijnbouwcomponent met 11% groeit – maar in 2027 vertragen tot 6%, tegen een achtergrond waarin de verwachtingen van het bedrijfsleven grotendeels optimistisch blijven. De overheidsuitgaven gaan de tegenovergestelde kant op en nemen een verwaarloosbaar aandeel in de impuls in, waarbij de investeringen door de overheid vrijwel stagneren, doordat de zwakkere uitvoering door de nationale overheid slechts gedeeltelijk wordt gecompenseerd door subnationale overheden. Directe buitenlandse investeringen blijven geconcentreerd in de mijnbouw, energie en communicatie, en de regeringswisseling, die in juli zonder institutionele breuk werd voltooid, heeft een deel van de onzekerheid weggenomen die op langetermijnbeslissingen drukte.
Aan de aanbodzijde lopen de prestaties sterk uiteen. Niet-primaire activiteiten, zoals de bouw, de handel en de dienstensector, zouden gelijke tred moeten houden met de kracht van de binnenlandse vraag. De bouwsector profiteert het meest, dankzij de woningbouw en wegen- en mijnbouwwerkzaamheden. De projectpijplijn van het Ministerie van Energie en Mijnbouw omvat 66 initiatieven ter waarde van 64,1 miljard USD, waarvan een aanzienlijk deel al is gecontracteerd. De Tía María-kopermijn, in de regio Arequipa, heeft al 0,7 miljard USD ontvangen, is voor ongeveer een derde voltooid en biedt werk aan 4.500 werknemers. De eerste koperkathode wordt verwacht in de tweede helft van 2027. Bij volledige operationele capaciteit zou de mijn 120.000 ton per jaar moeten produceren en jaarlijks ongeveer 400 miljoen USD aan belastingen en royalty’s aan de staat moeten afdragen, gedurende een levensduur van twee decennia. Dezelfde Mexicaanse exploitant heeft aangekondigd dat er in de komende tien jaar zo’n 10 miljard USD is gereserveerd voor de projecten Los Chankas en Michiquillay en voor een nieuwe smelterij in het zuiden. De mijnbouw groeit bescheiden in volume, ruim onder de stijging van de exportwaarde, die eerder voortkomt uit de prijzen dan uit de tonnage. De tweede fase van de haven van Chancay (nabij Lima) zal naar verwachting in 2027 van start gaan, met een extra investering van 2,5 miljard USD, waardoor de totale investering in de terminal boven de 4 miljard USD uitkomt en de verschepingscapaciteit naar Azië wordt uitgebreid. Het toerisme is gestabiliseerd op ongeveer vier miljoen bezoekers per jaar, een toestroom die wordt beperkt door de beschikbare luchtverbindingen en door de concentratie van aankomsten op één enkele luchthaven.
De primaire sectoren daarentegen vormen de grootste kwetsbaarheid in de vooruitzichten, en de bepalende factor is het klimaat. De Multisectorale Commissie voor de Nationale Studie van het El Niño-fenomeen (Enfen) handhaaft haar kustwaarschuwing, sluit een buitengewone omvang aan het einde van 2026 niet uit en verwacht dat het fenomeen zich zal uitstrekken tot de zomer van 2027 op het zuidelijk halfrond. Het fenomeen werkt via twee tegengestelde en gelijktijdige kanalen: hevige regenval en het droogvallen van ravijnen langs de noordkust, met een risico op overstromingen van landbouwgebieden, en een watertekort in de centrale en zuidelijke hooglanden en in een deel van het Amazonegebied. De Nationale Conventie voor de Peruaanse Landbouw (Conveagro) schat dat tussen de 20% en 30% van de landbouwgrond, zo’n 2,2 miljoen hectare, schade zou kunnen oplopen, en is van mening dat het oogstseizoen 2026-2027 nu al in gevaar komt door hoge temperaturen, die de bloei van fruitgewassen zoals mango’s en limoenen aan de noordkust hebben beïnvloed en de aardappelproductie in de hooglanden bedreigen. Dit zou een complete ommekeer betekenen ten opzichte van het vorige oogstjaar, toen de landbouwexport opmerkelijke prestaties leverde, met een omzet van meer dan 15 miljard USD en een bereik van meer dan 150 markten. Bovendien zou de vangst van anchoveta in de noord-centrale zone met de helft kunnen dalen. Een herstel, dat ergens in 2027 wordt verwacht, berust op de veronderstelling dat het weer weer normaal wordt. Mocht het ongunstige scenario zich daarentegen bevestigen, dan zullen nooduitgaven de plaats innemen van geplande investeringen. Ondertussen worden de gevolgen al zichtbaar. Abnormaal warm water heeft de anchoveta van de kust verdreven en het visseizoen verstoord, waardoor ook de aan vismeel gerelateerde productie is teruggelopen. De klimaatschok werkt ook via het energiekanaal door: aangezien ongeveer drie vijfde van de elektriciteitsopwekking afkomstig is uit waterkracht, dwingen droogteperiodes in de hooglanden het systeem om water te vervangen door aardgas en diesel, wat de tarieven doet stijgen. De inflatie heeft de bovengrens van de doelstelling al overschreden, die al onder druk stond door de brandstofprijzen na de afsluiting van de Straat van Hormuz en de doorberekening daarvan in de transport- en voedselkosten. De centrale bank (BCRP) heeft de terugkeer naar de doelstelling uitgesteld tot volgend jaar en haar beleidsrente ongewijzigd gelaten. Duurdere vracht- en meststofkosten treffen de landbouwsector, net als de tarieven die de VS al opleggen aan Peruaanse exportproducten, waarvan de reikwijdte mogelijk wordt uitgebreid door het lopende onderzoek naar koper. Peru gaat 2027 in met een grotere blootstelling aan klimaatgerelateerde risico’s dan aan de grondstoffencyclus.
Recordoverschotten op de betalingsbalans en begrotingsconsolidatie onder druk
De externe rekeningen vertonen de langste reeks overschotten sinds de jaren 2000. Met 2027 zou Peru dan vijf opeenvolgende jaren met een overschot hebben, een langere periode dan de grondstoffenboom van 2004 tot 2007. De verklaring hiervoor ligt in de ruilverhoudingen, die in 2026 naar verwachting met 18,3% zullen stijgen dankzij 25,6% hogere exportprijzen. De export zou in totaal 118,2 miljard USD bedragen, tegenover 90,1 miljard USD in 2025, en de import zou uitkomen op bijna 69 miljard USD, wat een handelsoverschot van 49,4 miljard USD oplevert, gelijk aan 12,3% van het bbp. Koper en goud zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van de stijging. In 2027 zullen de cijfers naar verwachting vergelijkbaar zijn: de exportwaarde zal niet verder groeien omdat het prijseffect afneemt voordat het volume uit de nieuwe mijnen in de statistieken zichtbaar wordt. Het verschil tussen het handelsoverschot van 12,3% van het bbp en een verwachte lopende rekening van 3,9% laat zien waar het geld naartoe gaat. Het tekort op de primaire inkomsten zal toenemen naarmate mijnbouwbedrijven in buitenlandse handen hun winsten repatriëren. Toch zijn de indicatoren voor de externe kracht verbeterd. De netto internationale reserves overschreden in 2026 voor het eerst de grens van 100 miljard USD, d.w.z. ongeveer 28% van het bbp en de grootste dekking in de regio. De sol is nu de sterkste munteenheid in Latijns-Amerika, in die mate dat de BCRP weer dollars op de markt is gaan kopen om de waardestijging ervan te beteugelen, een maatregel die de opbouw van de reserves zelf helpt verklaren.
Op begrotingsgebied is het beeld minder rooskleurig. Het tekort daalde in 2025 sterk, waardoor het land na twee jaar van overschrijding weer aan de begrotingsregel kon voldoen, hoewel de Begrotingsraad opmerkte dat de regels voor overheidsuitgaven niet werden nageleefd. De doelstelling voor 2026 (-1,8 %) is ambitieuzer, maar het voortschrijdend twaalfmaandstekort tot en met mei lag al onder dit niveau, mede dankzij hogere lopende inkomsten en een trager tempo van de kapitaaluitgaven door de nationale overheid. De BCRP verwacht dat het tekort uitkomt op 1,5%, waarbij de lopende inkomsten in reële termen met 6,8% zullen groeien dankzij hogere grondstofprijzen en formele werkgelegenheid. Dit zou nog steeds boven het wettelijke plafond van 1,4% liggen, een afwijking die wordt toegeschreven aan rigide uitgaven ter bestrijding van El Niño en de uitvoering van door het Congres aangenomen wetten. De markt is sceptischer: verschillende analisten uit de particuliere sector schatten het cijfer op bijna 2%. De ingebruikname van Tía María en andere projecten die hun vruchten zullen afwerpen, zullen de belastinggrondslag vanaf 2027 verbreden, maar het effect daarvan op de inkomstenbelasting van mijnbouwbedrijven zal pas later merkbaar zijn, zodra de exploitanten hun investering hebben terugverdiend. Hier ligt het structurele probleem van de overheidsfinanciën. In de vijf jaar tot 2026 werden 287 wetten met een negatief fiscaal effect aangenomen, tegenover 108 in de voorgaande periode van vijf jaar, en uit de beoordeling van slechts 63 daarvan blijkt dat de permanente kosten 36,7 miljard S per jaar bedragen, wat neerkomt op bijna 2,7% van het bbp. De overdrachten aan Petroperú, waarvan de herstructurering wellicht nieuwe kapitaalinjecties vereist, zijn kostbaar. De buffer is voorlopig de schuldpositie: deze wordt voor 2026 geraamd op 28,2% van het bbp en is daarmee veruit de laagste in de regio.
De terugkeer van het „Fujimorismo“ na de tumultueuze verkiezingen
De huidige politieke cyclus begon met een afzetting. In oktober 2025 zette het Congres president Dina Boluarte af, die aan het roer stond sinds de afzetting van Pedro Castillo in 2022. José Jerí, destijds voorzitter van de wetgevende macht, nam het roer over en werd enkele maanden later zelf afgezet te midden van onderzoeken naar beïnvloeding, waardoor José María Balcázar, een congreslid van Perú Libre, de overgang moest leiden. Er werden algemene verkiezingen uitgeschreven voor april 2026, de eerste onder het herstelde tweekamerstelsel, met 60 senatoren en 130 parlementsleden. De tweede ronde werd bereikt door Keiko Fujimori van Fuerza Popular (rechts tot extreemrechts), met 17,1% van de geldige stemmen, en Roberto Sánchez van Juntos por el Perú (links), met 12,0%. Fujimori won de verkiezing met 50,14%, een verschil van ongeveer 49.600 stemmen die onder de emigratiegemeenschap waren behaald. Bij het tellen van de stemmen bleek het aandeel ongeldige stembiljetten het hoogste in twintig jaar. Fujimori trad in juli 2026 aan, na haar vierde poging om president te worden en 26 jaar na het einde van de regering van haar vader. Zij is de eerste vrouw die tot president is gekozen en de negende persoon die deze functie in tien jaar bekleedt. Hoewel de politieke landschap nog steeds versnipperd is, heeft de kiesdrempel het aantal partijen aanzienlijk teruggebracht: van de 36 partijen die meededen aan de parlementsverkiezingen, behaalden slechts zes zetels, waardoor zo’n 17 miljoen stemmen geen vertegenwoordiging kregen. Fuerza Popular is de grootste fractie in beide kamers van het parlement, met 22 van de 60 senatoren en 41 van de 130 parlementsleden; dat is verre van een absolute meerderheid, maar wel genoeg om invloed uit te oefenen: voor het afzetten van een president is een tweederde meerderheid vereist, en de partij beschikt over een blokkerende minderheid in de Senaat en komt in de Tweede Kamer slechts enkele zetels tekort om die te behalen. Zij deelt de politieke ruimte met Juntos por el Perú, dat 14 senatoren en 32 parlementsleden telt, Partido del Buen Gobierno (7 en 18), Renovación Popular (8 en 15), Obras (5 en 14) en Ahora Nación (4 en 10).
Wat de economie betreft, interpreteerde de markt de benoeming van Elmer Cuba, een voormalig directeur van de centrale bank, tot minister van Economie en Financiën, samen met het feit dat Julio Velarde een vijfde termijn van vijf jaar bij de BCRP vervult, als een voortzetting van de orthodoxe aanpak. Wat het politieke landschap betreft, werd Luis Galarreta, secretaris-generaal van Fuerza Popular en verkozen eerste vicepresident, benoemd tot voorzitter van de Ministerraad. De pers meldde dat vijftien van de negentien leden van het kabinet het voorwerp zijn van onderzoeken of een strafblad hebben, te beginnen met de premier. In haar eerste dagen in functie koppelde Fujimori de verhoging van het minimumloon aan een eenmalige compensatiebonus voor micro- en kleine ondernemingen, richtte zij een nationale digitale autoriteit op om procedures te vereenvoudigen en bezocht zij een militaire basis in centraal Peru om haar steun voor operaties tegen de drugshandel te bevestigen. Eind augustus verzocht zij het Congres om gedelegeerde bevoegdheden om gedurende 120 dagen wetgeving vast te stellen met betrekking tot 66 afzonderlijke aangelegenheden op acht beleidsterreinen. Er zijn twee speerpunten van de nationale noodtoestand afgekondigd. De eerste betreft de veiligheid: het aantal moorden steeg van 7,7 per 100.000 inwoners in 2018 naar 10,7 in 2025 en het aantal aangiften van afpersing nam in dezelfde periode toe van 3.200 naar 26.500, en drie op de vier Peruanen noemen deze kwesties als prioriteit voor de regering, waarbij illegale immigratie op de voet volgt na een decennium van Venezolaanse immigranten. Fujimori kondigde aan dat de strijdkrachten tijdelijk het bevel zullen voeren over operaties ter handhaving van de binnenlandse orde in gebieden waar de noodtoestand geldt, en zij heeft haar steun uitgesproken voor een zwaarbeveiligde gevangenis, rechtbanken met anonieme rechters, de uitzetting van migranten zonder papieren en de terugtrekking uit het Inter-Amerikaanse Hof voor de Rechten van de Mens, een agenda die afhankelijk is van de gedelegeerde bevoegdheden en al op weerstand is gestuit bij maatschappelijke organisaties. Het tweede actiepunt is de preventie van El Niño, waarmee de politieke agenda wordt gekoppeld aan de begrotingsbeperkingen. Het verbreden van de belastinginning, een andere campagnebelofte, vereist onderhandelingen met de versnipperde wetgevende macht, waarin de regering geen eigen meerderheid heeft. De ambtstermijn duurt vijf jaar, maar de regering heeft slechts een korte respijtperiode: zonder zichtbare resultaten op het gebied van veiligheid in de eerste maanden van haar ambtsperiode zal de legitimiteit van zo’n krappe overwinning snel afbrokkelen.
China is sinds 2014 de belangrijkste handelspartner van Peru. De bilaterale handel bereikte in 2025 51,7 miljard USD (waarvan 33 miljard aan export vanuit Peru), wat vijf keer zo hoog was als het niveau in 2010, toen hun vrijhandelsovereenkomst in werking trad. De sterke groei van hun handel onderstreept het eenzijdige karakter van de relatie: ongeveer 90% van de export naar China bestaat uit mineralen, waarbij China bijna de helft van de Peruaanse export uit de mijnbouw en visserij afneemt, terwijl Peru apparatuur en consumptiegoederen importeert. De eerste helft van 2026 bevestigde deze afhankelijkheid. De totale export bedroeg 54,0 miljard USD, een stijging van 34% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, aangedreven door de mijnbouwsector, waarvan de export met 49% groeide dankzij hogere prijzen. China nam bijna twee vijfde voor zijn rekening. De haven van Chancay, gebouwd door het Chinese staatsbedrijf COSCO Shipping en operationeel sinds eind 2024, ondersteunt deze handel. De VS nemen een aparte en complementaire positie in. De invoer van de VS uit Peru bedroeg in de eerste helft van 2026 in totaal 5,0 miljard USD, een stijging van 19,5% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, en concentreert zich in sectoren die de meeste formele werkgelegenheid genereren: een derde van de landbouwexport van Peru en de helft van de textiel- en kledingeexport zijn bestemd voor de Amerikaanse markt. De relatie is echter minder voorspelbaar geworden. De Amerikaanse invoerheffingen hebben al meetbare gevolgen gehad: de verzendingen van koperdraadstaaf en -draad zijn met meer dan 40% gedaald, een trend die ook bij fruit is waargenomen. Om investeringen aan te trekken, streeft Lima ernaar een evenwicht te vinden in de betrekkingen met deze twee partners: het uiterst belangrijke China en de VS, die op hun hoede zijn voor de Chinese aanwezigheid en de drugshandel. Peru sluit zich aan bij het „Shield of the Americas“ tegen drugskartels.