Kenia

Veerkrachtige groei dankzij een stabieler binnenlands klimaat

De groei bleef in 2025 solide en breed gedragen, aangedreven door een verbeterde landbouwproductie dankzij gunstigere weersomstandigheden en een herstel van de industriële activiteit en de bouw, terwijl de dienstensector dynamisch bleef, zij het in een iets trager tempo dan in voorgaande jaren. In 2026 zal de groei stabiel blijven. De landbouw (naar schatting ongeveer 18% van het bbp en meer dan 40% van de werkgelegenheid) zal een ondersteunende rol blijven spelen, tenzij zich extreme weersomstandigheden voordoen; de industriële activiteit (16 % van het bbp) zou moeten profiteren van lagere productiekosten dankzij een stabielere wisselkoers, en de dienstensector (58 % van het bbp) zal blijven profiteren van het toerisme, evenals van hervormingen in de ICT-sector (AI, cyberveiligheid en digitaal bestuur), die de financiële en openbare diensten ten goede zouden moeten komen. De begrotingsdruk zal echter de mogelijkheden beperken om de economie te stimuleren via overheidsuitgaven, die in het verleden een sterke groeimotor voor de Keniaanse economie waren.

Aan de vraagzijde zou de consumptie moeten profiteren van een stabieler sociaal klimaat, grote instroom van geldovermakingen en relatief stabiele prijsdruk. De inflatie zal naar verwachting binnen de doelbandbreedte van de Centrale Bank van Kenia (CBK) (5+-2,5%) blijven, aangezien een stabiele shilling een lagere geïmporteerde inflatie zal ondersteunen, terwijl de voedsel- en olieprijzen naar verwachting relatief laag zullen blijven. Bijgevolg heeft de CBK, die in augustus 2024 aan haar versoepelingscyclus begon en sindsdien haar beleidsrente met 375 basispunten heeft verlaagd (9,25% in december 2025), nog steeds enige speelruimte om de rente te verlagen in het geval van aanhoudend hardnekkige inflatie. Dit zou de kredietgroei in de particuliere sector moeten ondersteunen door lagere rentetarieven, wat huishoudens ten goede komt, maar wat nog belangrijker is: het zou investeringen (18% van het bbp) moeten stimuleren, waarvan de bijdrage aan de groei de afgelopen jaren matig was als gevolg van hoge financieringskosten en onzekerheid op zowel nationaal als mondiaal niveau.

Overheidsfinanciën staan onder aanhoudende druk

De begrotingssituatie van Kenia blijft een punt van zorg, hoewel het risico op wanbetaling is afgenomen. De autoriteiten zijn erin geslaagd herfinanciering te verkrijgen via verschillende obligatie-uitgiften in 2024 en 2025, waarvan de laatste 1,5 miljard USD bedroeg als onderdeel van een plan voor de terugkoop van schulden via 7-jarige (tegen 7,875%) en 12-jarige (8,8%) obligaties in oktober 2025. Kenia heeft ook drie Chinese leningen voor spoorwegbouw omgezet van USD naar renminbi om de rentebetalingen te verlagen. Bovendien willen de autoriteiten belangrijke projecten (spoorweguitbreiding naar Oeganda, modernisering van de luchthaven van Nairobi) financieren met obligaties die gedekt zijn door inkomsten die verband houden met het gebruik van deze infrastructuur. Deze inspanningen om de schuldenlast beter te beheren maken deel uit van de bredere begrotingsconsolidatie waartoe de autoriteiten zich hebben verbonden. In het begrotingsbeleidskader voor het boekjaar 2025-2026 is de middellangetermijndoelstelling om het tekort terug te dringen tot onder de 3% van het bbp en de schuldquote tegen het boekjaar 2028-2029 terug te brengen tot 55%. Wat het genereren van inkomsten betreft, zijn de geplande hervormingen erop gericht de uitvoering van het nationale belastingbeleid voort te zetten, de belastingadministratie te verbeteren (uitbreiding van de belastinggrondslag, meer gebruik van digitale oplossingen om belastingprocessen te verbeteren, mazen in de inkomstenstroom dichten, enz.) en niet-fiscale inkomsten via openbare diensten te verhogen. Aan de uitgavenzijde zijn de hervormingen gericht op strengere controle en een grotere doeltreffendheid van de overheidsuitgaven, en omvatten ze de rationalisering van niet-essentiële uitgaven, efficiëntere en transparantere aanbestedingsprocessen, een groter gebruik van publiek-private partnerschappen (PPP’s), de hervorming van het beheer van de openbare pensioenen en het versnellen van de hervormingen van staatsbedrijven.

Hoewel deze plannen een stap in de goede richting zijn, is het onwaarschijnlijk dat de geschetste doelstellingen zullen worden gehaald. Vanwege het gewicht van de rentekosten (32% van de inkomsten in 2024) en de loonkosten (22%) is er weinig ruimte om de uitgaven aanzienlijk te verminderen zonder de groei op te offeren, wat bijgevolg zou leiden tot lagere belastinginkomsten. Bovendien zal het enige tijd duren voordat hervormingen van het belastingstelsel effect sorteren op de inkomstenstijging. Daarom zal het tekort groot blijven en blijft Kenia op korte termijn een hoog risico lopen op een schuldencrisis, aangezien de samenstelling van de overheidsschuld (45% extern, waarvan ongeveer 25% verschuldigd is aan commerciële banken, tegen hoge rentetarieven en met een aanzienlijk deel op middellange termijn) het land kwetsbaar maakt voor schokken op het gebied van wisselkoersen en vertrouwen. Kenia nam in april 2025 niet langer deel aan een IMF-programma, nadat de laatste evaluatie van de EFF- en ECF-programma’s werd geannuleerd omdat het land niet voldeed aan de vereisten voor het ontvangen van de laatste tranche (hoogstwaarschijnlijk als gevolg van een tekort aan belastinginkomsten). In oktober 2025 zijn echter besprekingen tussen het Fonds en de Keniaanse autoriteiten begonnen over de mogelijkheid om een nieuw programma op te zetten. Dat gezegd hebbende, zouden eventuele voorwaarden die in het kader van het IMF-programma worden opgelegd, waarschijnlijk vereisen dat Kenia blijk geeft van zijn inzet voor een krachtigere begrotingsconsolidatie door middel van maatregelen die waarschijnlijk grotere bezuinigingen en belastingverhogingen zouden omvatten. De publieke opinie zou zich waarschijnlijk tegen deze maatregelen verzetten.

Verbetering van de externe situatie

Het tekort op de lopende rekening, dat in 2024 aanzienlijk is afgenomen dankzij betere exportprestaties en geldovermakingen, zou in 2026 relatief stabiel en gematigd moeten blijven. Het handelstekort (ongeveer 8% van het bbp van 2024) zou licht moeten toenemen. De export van thee, koffie en tuinbouwproducten zou robuust moeten blijven, maar de import zou sneller moeten groeien, aangezien de lagere olieprijzen zullen worden gecompenseerd door een hogere binnenlandse vraag naar dierlijke en plantaardige oliën, industrieproducten, industriële benodigdheden, transportmiddelen en machines. De dienstenbalans zal een licht overschot blijven vertonen, ondersteund door solide inkomsten uit toerisme, aangezien Kenia een zeer aantrekkelijke bestemming in Afrika blijft. De balans zal echter worden getemperd door aanzienlijke betalingen voor diensten, onder meer voor vervoer. Het tekort op de primaire inkomstenbalans, dat voornamelijk te wijten is aan rentebetalingen op de buitenlandse schuld, zal ruimschoots worden gecompenseerd door het grote overschot op de secundaire inkomstenbalans, dat nog steeds wordt gevoed door aanzienlijke instroom van geldovermakingen door expats. Deze laatste zijn voornamelijk afkomstig uit Noord-Amerika (58% in 2023), met name de VS. Aangezien de directe buitenlandse investeringen in Kenia zeer laag blijven – in 2024 bedroegen ze ongeveer 0,5% van het bbp – zal het externe tekort voornamelijk blijven worden gefinancierd door multilaterale en commerciële leningen, die nu gemakkelijker toegankelijk zouden moeten zijn gezien het toegenomen vertrouwen nadat Kenia in staat was zijn aflossingen op de buitenlandse overheidsschuld na te komen. In vergelijking met 2023-2024 hebben de verbeterde externe situatie en het toegenomen vertrouwen van beleggers gezorgd voor een stijging van de deviezenreserves, die in het tweede kwartaal van 2025 op een toereikend niveau stonden van 5,2 maanden importdekking.

Aanhoudend gespannen binnenlands sociaal-politiek klimaat

President William Ruto, die in augustus 2022 voor een termijn van vijf jaar werd gekozen, en zijn coalitie Kenya Kwanza beschikken over een absolute meerderheid in de Nationale Assemblee (179 van de 349 zetels) en bezetten 33 van de 67 zetels in de Senaat. Hoewel de oppositiecoalitie, Azimo la Umoja, in beide Kamers sterk vertegenwoordigd is (158 zetels in de Nationale Assemblee en 33 in de Senaat), is zij verzwakt door het overlijden van haar leider, Raila Odinga, in oktober 2025 en door afvalligen, onder meer binnen grote partijen zoals de Orange Democratic Movement (89 zetels), die deel uitmaakte van de regering. De machtspositie van president Ruto is daardoor versterkt, waardoor hij momenteel in een sterke positie verkeert om herverkiezing in 2027 veilig te stellen. Hoewel het bedrijfsvriendelijke standpunt van de regering en haar inzet voor begrotingsconsolidatie op internationaal niveau over het algemeen positief worden ontvangen, is de binnenlandse sociaal-politieke situatie nog steeds gespannen. Kenia behoort tot de landen waar grote protesten hebben plaatsgevonden door burgers van Generatie Z, met name tegen de begrotingswet voor 2024, die president Ruto uiteindelijk dwong deze te verwerpen. De belastingverhogingen die waren voorgesteld om de overheidsfinanciën te stabiliseren in het kader van een IMF-programma, leidden tot een storm van protest onder jonge Kenianen, zowel tegen president Ruto en zijn regering als tegen het IMF. De protesten duurden meer dan een maand en werden met geweld onderdrukt. Deze gebeurtenissen illustreren de scherpe kloof tussen de politieke klasse en de bevolking, het feit dat economische kansen zeer ongelijk verdeeld zijn en dat veel Kenianen niet bereid zijn te betalen voor de beleidsfouten van de regering. Het risico op sociale instabiliteit zal groot blijven, aangezien begrotingsconsolidatie een van de belangrijkste doelstellingen van de regering blijft en er wellicht nog meer beperkende maatregelen nodig zijn om een nieuwe overeenkomst met het IMF te sluiten.

Op internationaal vlak zou Kenia zijn regionale integratie binnen de Oost-Afrikaanse Gemeenschap moeten blijven versterken, wat ook ten goede zou moeten komen aan de afname van de spanningen tussen de Democratische Republiek Congo en Rwanda. Bovendien zullen de handelsbanden waarschijnlijk worden verdiept dankzij de dynamiek van buurlanden zoals Ethiopië, Oeganda en Tanzania, evenals dankzij de verbeterde spoorwegverbindingen in het kader van het Oost-Afrikaanse Spoorwegmasterplan. De multilaterale en bilaterale banden met partners zoals de EU en China zouden sterk moeten blijven, maar de relatie met de VS zou wel eens ingewikkelder kunnen worden, aangezien het buitenlands beleid van president Ruto, dat is gebaseerd op multilateralisme en klimaatfinanciering, zou kunnen botsen met het standpunt van Washington over deze kwesties.

Laatst bijgewerkt: december 2025