Denemarken

In 2025 zou er een einde moeten komen aan de terughoudendheid van consumenten, ondanks de sterke groei

De Deense economie staat op het punt om in 2025 een gestage groei te realiseren, ondersteund door de robuuste farmaceutische sector die de export blijft ondersteunen en de economie beschermt tegen veel van de bredere mondiale zwakheden. Hoewel de consumptie van huishoudens in 2024 gematigd bleef, zal een gunstiger economisch klimaat naar verwachting een herstel stimuleren. Stijgende reële lonen, ondersteund door een solide nominale loongroei en een afnemende inflatie, zullen het beschikbare inkomen doen stijgen, terwijl hogere werkgelegenheidscijfers en stijgende huizenprijzen het consumentenvertrouwen zullen versterken via vermogenseffecten.

Ook het monetaire beleid zal een sleutelrol spelen, aangezien de Deense centrale bank, de Nationalbanken, de ECB zal volgen bij het verlagen van de rente, waardoor lenen aantrekkelijker wordt voor zowel huishoudens als bedrijven. Dit zal, in combinatie met een lichte stijging van de overheidsuitgaven, de binnenlandse vraag extra ondersteunen en zo bijdragen aan het in stand houden van de economische activiteit. Over het geheel genomen wordt verwacht dat de Deense economie in 2025 veerkrachtig zal blijven, dankzij een sterke externe sector en verbeterende binnenlandse omstandigheden.

Het aantal bedrijfsfaillissementen zal in 2025 naar verwachting relatief stabiel blijven, na een periode van afname in de afgelopen twee jaar, die volgde op een eerdere stijging. Hoewel een verbeterende binnenlandse vraag en lagere rentetarieven de particuliere sector ondersteunen, blijft het klimaat uitdagend vanwege de nog steeds hoge gas- en elektriciteitsprijzen en een kwetsbare exportomgeving, die wordt gedrukt door geopolitieke spanningen en invoerheffingen.

Positieve begrotingssaldi ondanks stijgende overheidsuitgaven

De vooruitzichten voor 2025 weerspiegelen een aanhoudend robuust begrotingsbeleid; hogere overheidsuitgaven, waaronder toegenomen defensie-uitgaven, zullen naar verwachting echter leiden tot een versmalling van het overheidssaldo, dat echter positief zou moeten blijven aangezien de belastinginkomsten naar verwachting zullen stijgen als gevolg van hogere lonen en een sterke bedrijfssector. Desondanks zal de Deense overheidsschuld naar internationale maatstaven naar verwachting laag blijven, wat de sterke houdbaarheid van de schuld van het land versterkt.

De Deense lopende rekening zal in 2025 naar verwachting positief blijven, ondersteund door een sterke export van goederen en diensten. Na een bijzonder sterk jaar 2024 zal het overschot echter waarschijnlijk licht afnemen als gevolg van een gematigder externe vraag en aanhoudende mondiale onzekerheden. Hoewel grote binnenlandse bedrijven blijven bijdragen aan periodieke schommelingen, zorgt de structureel concurrerende exportsector van Denemarken (farmaceutica, voedingsmiddelen, energie enz.) ervoor dat de lopende rekening over het geheel genomen in een solide positie blijft.

Wereldwijde spanningen beïnvloeden Denemarken

Het politieke landschap in Denemarken blijft relatief stabiel onder de centrumregering, die bestaat uit de centrumlinkse Sociaal-Democraten van premier Mette Frederiksen, de centrumrechtse Liberale Partij en de centristische Moderaten, waarbij de volgende verkiezingen vóór oktober 2026 moeten worden gehouden. Ondanks interne meningsverschillen over het pensioen- en economisch beleid lijken vervroegde verkiezingen onwaarschijnlijk, gezien de huidige impopulariteit van de regering (die in peilingen rond de 35% scoort). De gemeenteraads- en regionale verkiezingen in november 2025 zullen een goede graadmeter zijn voor de populariteit van de huidige regering, vooral nu gezondheidszorg en het klimaat weer de belangrijkste thema’s zijn, gevolgd door defensie.

De hernieuwde belangstelling van Donald Trump voor Groenland heeft in Denemarken aanleiding gegeven tot verdere discussies over de toekomst van het Koninkrijk Denemarken (Denemarken, de Faeröer en Groenland), met name met het oog op de Groenlandse verkiezingen in 2025. De toegenomen overheidsuitgaven, met name op het gebied van defensie (met als doel om in 2033 3% van het bbp te bereiken, tegenover ongeveer 2% in 2024, met 15 miljard DKK, ongeveer 2 miljard euro, specifiek bestemd voor de verdediging van Groenland), leidt tot meer discussie over de financiering van deze stijging, wat zowel hervormingen van de publieke sector als mogelijk hogere belastingen tot gevolg heeft.

Betalingen

Denemarken is hard op weg een cashloze samenleving te worden. Bankoverschrijvingen zijn de meest gebruikte betaalmethode. Alle grote Deense banken maken gebruik van het SWIFT-netwerk, omdat dit een snelle en efficiënte oplossing biedt voor het afhandelen van binnenlandse en internationale transacties. Denemarken heeft ook de Single Euro Payments Area (SEPA) geïmplementeerd om bankoverschrijvingen in euro's te vereenvoudigen.

Cheques en wissels worden tegenwoordig nog maar zelden gebruikt in Denemarken. Beide worden beschouwd als een schuldbekentenis.

Onbetaalde, geaccepteerde wissels en cheques zijn juridisch afdwingbare instrumenten, wat betekent dat schuldeisers geen rechterlijke uitspraak hoeven te verkrijgen. In dergelijke gevallen wordt een gerechtsdeurwaarder (Fogedret) aangesteld om toezicht te houden op de tenuitvoerlegging van de beslaglegging. Voorafgaand hieraan wordt de schuldenaar gedagvaard om zijn financiële situatie toe te lichten, teneinde vast te stellen of hij in staat is de schuld terug te betalen. Het is een strafbaar feit om een valse verklaring van insolventie af te leggen.

Incasso

Mineur fase

Onbetaalde wissels en geaccepteerde cheques zijn rechtsgeldige instrumenten, wat betekent dat schuldeisers geen rechterlijke uitspraak hoeven te verkrijgen. In dergelijke gevallen wordt een gerechtsdeurwaarder (Fogedret) aangesteld om toezicht te houden op de tenuitvoerlegging van de beslaglegging. Voorafgaand hieraan wordt de schuldenaar gedagvaard om zijn financiële situatie toe te lichten, teneinde vast te stellen of hij in staat is de schuld terug te betalen. Het afleggen van een valse verklaring van insolventie is een strafbaar feit.

Zodra de termijn van 10 dagen vanaf de datum van de aanmaningsbrief is verstreken, kan de raadsman van de schuldeiser de schuldenaar buitengerechtelijke incassokosten in rekening brengen (op basis van een officieel tarief) en de schuldenaar een incassobrief sturen waarin hem nog eens 10 dagen de tijd wordt gegeven om te betalen. Indien deze betalingstermijn niet wordt nageleefd, kan de schuldenaar een waarschuwingsbrief ontvangen waarin de datum en het tijdstip van een bezoek worden vermeld. Er kan een derde aanmaning worden verzonden en er kunnen telefoontjes worden gepleegd.

Wanneer de partijen geen specifieke rentebepalingen zijn overeengekomen (maximaal 2% per maand), is de rentevoet die van toepassing is op commerciële overeenkomsten die na 1 augustus 2002 zijn gesloten, ofwel de referentierentevoet van de Deense Nationale Bank, ofwel de op 1 januari of 1 juli van het betreffende jaar geldende kredietrente (udlånsrente), vermeerderd met 8%.

Gerechtelijke procedures

Versnelde procedure

Sinds 1 januari 2008 worden achterstallige betalingen die niet hoger zijn dan 50.000 DKK of 6.723 EUR en die niet worden betwist, afgehandeld via een vereenvoudigde incassoprocedure (forenklet inkassoprocedure), waarbij de schuldeiser een dwangbevel rechtstreeks bij de gerechtsdeurwaarder indient voor betekening aan de schuldenaar. Indien er binnen 14 dagen geen reactie is, wordt een executoriale titel afgegeven.

Gewone procedure

Als een schuldenaar niet reageert op een betalingsaanmaning, of als het geschil niet ernstig is, kunnen schuldeisers na een contradictoire zitting een vonnis verkrijgen of een verstekvonnis waarin de schuldenaar wordt veroordeeld tot betaling. Dit duurt doorgaans drie maanden.

In het geval van een verstekvonnis kan de debiteur worden veroordeeld tot betaling van de hoofdsom plus rente en kosten (inclusief gerechtskosten en, indien van toepassing, een bijdrage in de proceskosten van de schuldeiser) binnen 14 dagen.

Alle zaken, ongeacht de omvang van de vordering en de mate van complexiteit, al dan niet betwist, worden behandeld door de rechtbank van eerste aanleg (Byret). De rechtbank wordt voorgezeten door een college van drie rechters, of door één rechter bijgestaan door deskundigen, die zowel schriftelijk als mondeling voorgelegd bewijsmateriaal in overweging nemen.

Beroepen tegen vorderingen van meer dan 10.000 DKK worden behandeld door een van de twee regionale rechtbanken: hetzij het Vestre Landsret in Viborg (voor de regio Jutland), hetzij het Østre Landsret in Kopenhagen (voor de rest van het land). Uitzonderlijke zaken waarin principiële kwesties aan de orde zijn, kunnen rechtstreeks bij de bevoegde regionale rechtbank worden ingediend. Deze procedures omvatten een reeks voorbereidende zittingen, waarin de partijen schriftelijke stukken en bewijsmateriaal indienen, en een plenaire zitting, waarin de rechtbank getuigenverklaringen en pleidooien van beide partijen aanhoort. De gerechtskosten zijn afhankelijk van de waarde van de vordering. De in het ongelijk gestelde partij draagt doorgaans de proceskosten.

Denemarken heeft alleen handelsrechtbanken in de regio Kopenhagen. Deze bestaan uit een maritieme en een handelsrechtbank (Sø-og Handelsretten), die worden voorgezeten door een panel van beroeps- en lekenrechters. Deze rechters zijn bevoegd om zaken te behandelen die betrekking hebben op handels- en maritieme geschillen, mededingingsrecht, insolventieprocedures en zaken op het gebied van internationale handel.

0

Tenuitvoerlegging van een rechterlijke uitspraak

Binnenlandse vonnissen worden uitvoerbaar wanneer alle beroepsmogelijkheden zijn uitgeput. Indien de schuldenaar niet binnen twee weken aan het vonnis voldoet, kan de schuldeiser de tenuitvoerlegging laten uitvoeren via de gerechtsdeurwaarder. De tenuitvoerlegging kan de vorm aannemen van een betalingsregeling of een beslaglegging op het vermogen van de schuldenaar. Betalingsregelingen worden doorgaans in de rechtbank overeengekomen en tegelijkertijd wordt meestal ook vastgesteld welke bezittingen van de schuldenaar in beslag kunnen worden genomen. Rechtbanken accepteren doorgaans betalingsregelingen met een looptijd van maximaal tien tot twaalf maanden, afhankelijk van het bedrag.

Wat buitenlandse vonnissen betreft, kan de situatie ingewikkelder zijn als de beslissing is uitgevaardigd door een EU-lidstaat, aangezien Denemarken zich niet houdt aan de EU-regelgeving inzake Europese betalingsbevelprocedures. Beslissingen die zijn uitgevaardigd door niet-EU-lidstaten kunnen worden erkend en ten uitvoer gelegd, mits het land van herkomst deel uitmaakt van een bilaterale of multilaterale overeenkomst met Denemarken.

Insolventieprocedures

Buitengerechtelijke procedures

Buitenrechtelijke herstructurering kan plaatsvinden via formele akkoorden, waarbij de schulden aan de crediteuren worden erkend en afbetalingstermijnen worden overeengekomen, zonder dat er een beroep op een rechter hoeft te worden gedaan. Niettemin betekent de efficiëntie van het Deense rechtssysteem dat buitengerechtelijke procedures doorgaans worden gebruikt als informele onderhandelingsinstrumenten.

Herstructureringsprocedures

Herstructureringsprocedures zijn gebaseerd op beslissingen van de faillissementsrechtbank. De rechtbank onderzoekt de mogelijkheid van een gedwongen akkoord en/of een bedrijfsoverdracht. Deze procedures kunnen worden ingeleid door de schuldenaar, in geval van insolventie, of door de schuldeiser (maar alleen met betrekking tot rechtspersonen). De rechtbank benoemt vervolgens een herstructureringsbeheerder. De schuldenaar behoudt tijdens de procedure de zeggenschap over zijn vermogen, maar mag geen transacties van wezenlijk belang aangaan zonder toestemming van de herstructureringsbeheerder. De uitkomst van de procedure hangt af van het voorstel van de beheerder.

Liquidatie

Liquidatieprocedures zijn gebaseerd op faillissementsvonnissen die door de rechtbank worden uitgesproken, hetzij op verzoek van de schuldenaar, hetzij op verzoek van een schuldeiser. De schuldenaar moet insolvent zijn. De rechtbank benoemt een curator die bevoegd is om in alle aangelegenheden namens de failliete boedel op te treden. Zijn voornaamste doelstellingen zijn het liquideren van de activa van de schuldenaar en het verdelen van de opbrengst onder de schuldeisers. Crediteuren moeten hun vorderingen ter beoordeling bij de curator indienen.

Laatst bijgewerkt: maart 2025