China
Japan
Zuid-Korea
India
Verenigde Staten
EuropaHet conflict in het Midden-Oosten zal het groeimomentum afremmen
De groei in Australië was eind 2025 sterk, ondersteund door robuuste exportcijfers en een toegenomen particuliere vraag. Investeringen in datacenters en de groene transitie kwamen in een stroomversnelling, terwijl de bestedingen van huishoudens toenamen tegen de achtergrond van een krappe arbeidsmarkt en loongroei. Daardoor begonnen huishoudens het jaar 2026 in een relatief gezonde financiële positie, nadat ze in 2025, parallel aan de versoepeling van het monetaire beleid, financiële buffers hadden opgebouwd. De vertraagde effecten van de lagere rentetarieven zullen naar verwachting de economische activiteit begin 2026 blijven ondersteunen, voordat de gevolgen van een hernieuwde monetaire verkrapping geleidelijk voelbaar worden. In februari veranderde de Reserve Bank of Australia (RBA) van koers en verhoogde zij haar beleidsrente als reactie op een heropleving van de inflatie, die voornamelijk werd veroorzaakt doordat de vraag het beperkte aanbod overtrof. De RBA verhoogde de beleidsrente driemaal, waardoor deze in mei uitkwam op 4,35%, een stijging ten opzichte van 3,85%, en heeft verdere verkrapping niet uitgesloten, aangezien het conflict in het Midden-Oosten de inflatiedruk zal vergroten. Hogere rentetarieven werken snel door in de huishoudens via hypotheekaflossingen, aangezien een derde van de Australische huishoudens een hypotheek heeft, waarvan 95% tegen variabele rente. Het grootste deel van deze verkrapping zal in de tweede helft van het jaar merkbaar zijn en zal doorlopen tot in 2027.
Het conflict in het Midden-Oosten zal in 2026 de belangrijkste rem op de groei zijn. Verwacht wordt dat het het vertrouwen zal ondermijnen, de inputkosten zal opdrijven en het reële inkomen zal uithollen, waardoor de groei van de particuliere vraag zal vertragen. De overheidsuitgaven zullen daarom hoog blijven, wat steun biedt aan huishoudens en investeringen in de industriële sector ondersteunt via de groene transitie en defensie. De exportgroei zal profiteren van hogere prijzen en een grotere vraag naar LNG en thermische steenkool, hoewel dit gedeeltelijk zal worden tenietgedaan door hoge kosten voor de invoer van brandstoffen. De Chinese vraag, met uitzondering van ijzererts, zal gunstig blijven, aangezien het land relatief beschermd zal zijn tegen de gevolgen van het conflict.
De mijnbouwsector zal een belangrijke motor van de groei blijven, ondanks de weersgerelateerde verstoringen eerder dit jaar. De sector zal worden ondersteund door overvloedige reserves en sterke koper- en goudprijzen, hoewel hij te lijden zal hebben onder hoge input- en exploitatiekosten. Moeilijkheden in het transportsegment, dat als eerste werd getroffen door hogere brandstofprijzen, zullen overslaan naar de meeste sectoren. Australië is een netto-importeur van geraffineerde brandstof, voornamelijk uit Singapore, Zuid-Korea en Maleisië, die zelf weer afhankelijk zijn van ruwe olie van producenten uit de Golfregio. Deze afhankelijkheid reikt verder dan energie, aangezien Australië de helft van zijn ureumimport rechtstreeks uit het Midden-Oosten betrekt. De groei in de agrovoedingssector zal in het seizoen 2026-2027 vertragen, aangezien hogere meststofkosten de marges onder druk zetten en de productie afneemt door hoge volumes. Boeren zullen hun veestapels opnieuw moeten opbouwen en gewassen zullen te maken krijgen met drogere omstandigheden, waarbij El Niño waarschijnlijk in augustus 2026 zal beginnen. Desondanks zal de sector blijven profiteren van solide exportprestaties op het gebied van vlees en zuivelproducten, na een recordjaar in 2025. Ten slotte zal de bouwactiviteit geleidelijk toenemen, aangezien het herstel van het aantal bouwvergunningen en de overheidssteun voor starters op de woningmarkt via een regeling met een aanbetaling van 5% zich geleidelijk vertalen in meer activiteit.
Hogere energie-inkomsten vangen stijgende brandstofkosten op
De overheidsuitgaven zijn sinds 2023 gestegen, voornamelijk ten behoeve van de sociale zorg. De inkomsten waren sterk in het boekjaar 2026, dat op 30 juni van dit jaar afloopt, maar de druk op de uitgaven bleef hoog. De elektriciteitssubsidies werden in december 2025 afgebouwd, maar de regering voerde steunmaatregelen in om de gevolgen van de stijgende brandstofkosten op te vangen. Als reactie op het conflict zijn verschillende tijdelijke maatregelen doorgevoerd, waaronder een halvering van de brandstofaccijns, opschorting van de wegenbelasting voor zware voertuigen en het afzien van extra GST-inkomsten. In het boekjaar 2027 zullen deze maatregelen wellicht moeten worden verlengd totdat de kostendruk afneemt. De regering heeft onlangs een nieuwe strategie aangekondigd om brandstofreserves op te bouwen en heeft 1 miljard AUD aan renteloze leningen beschikbaar gesteld ter ondersteuning van bedrijven die het zwaarst worden getroffen door brandstoftekorten. De begroting voor 2026-2027 biedt steun aan de woningmarkt door 2 miljard AUD te investeren in infrastructuur die woningbouw mogelijk maakt, en zal erop gericht zijn de productiviteit te verhogen door administratieve rompslomp te verminderen. De Labour-regering zal de groene transitie („Future Made-In-Australia“) en de arbeidsparticipatie blijven ondersteunen door het minimumtarief voor de inkomstenbelasting met één procentpunt te verlagen. De inspanningen om de uitgaven te beteugelen zullen zich richten op de Nationale Verzekering voor Gehandicapten (National Disability Insurance Scheme). De regering zal de kostenstijging van het programma geleidelijk afremmen door de toelatingsvoorwaarden aan te scherpen en de plannen opnieuw te beoordelen. Zowel in het boekjaar 2026 als in het boekjaar 2027 zullen de inkomsten naar verwachting sterk stijgen, wat enige verlichting biedt, ondersteund door meevallers als gevolg van hogere LNG-prijzen en inflatie. Over het geheel genomen zal het begrotingstekort aanhouden, waarbij stijgende rentebetalingen en onvoldoende groei waarschijnlijk op de overheidsschuld zullen drukken.
In 2025 is het tekort op de lopende rekening verder toegenomen, zij het in een langzamer tempo dan in 2024, doordat het overschot op de goederenhandel geleidelijk afnam tegen de achtergrond van dalende prijzen voor belangrijke exportgrondstoffen. In 2026 zal de handelsdynamiek voor goederen en diensten naar verwachting volatiel blijven en nauw verbonden zijn met de ontwikkelingen in het conflict in het Midden-Oosten. Het herstel van het toerisme zou aan kracht kunnen inboeten en de groeiprognoses voor partnerlanden zijn naar beneden bijgesteld, wat de externe vraag tempert. Australië zal echter profiteren van hogere prijzen en een grotere vraag naar LNG en thermische steenkool, aangezien verstoringen in het olie- en gascomplex Ras Laffan in Qatar waarschijnlijk blijvende gevolgen zullen hebben. Daarentegen is de ijzerertsexport blootgesteld aan neerwaartse risico’s als gevolg van weersverstoringen die zich eerder dit jaar voordeden, maar vooral door hevige concurrentie vanuit Guinee en een afgenomen vraag vanuit China. De landbouwexport zal naar verwachting dalen als gevolg van dalende prijzen en volumes, zij het vanaf een hoog niveau, zodat deze nog steeds hoog zal blijven. De export van rundvlees naar de VS, die in 2025 een recordhoogte bereikte, zal profiteren van een tariefvrijstelling.
De invoer zal toenemen als gevolg van hoge olieprijzen en aanhoudende aankopen van AI-gerelateerde apparatuur, hoewel de stijging gedeeltelijk zal worden getemperd door een zwakkere binnenlandse vraag. Als gevolg hiervan zal het tekort op de lopende rekening in 2026 toenemen en verder oplopen door het grote netto-inkomstentekort, dat het gevolg is van rentebetalingen op internationale leningen en aanzienlijke dividenduitkeringen aan buitenlandse investeerders in mijnbouwbedrijven. Het tekort wordt gefinancierd door een combinatie van aankopen van buitenlandse schuld en instroom van directe buitenlandse investeringen.
Australië kiest in onzekere tijden voor gediversifieerde handelsovereenkomsten
Bij de Australische federale verkiezingen op 3 mei 2025 behaalde de zittende Labour-regering een overtuigende overwinning. Onder leiding van premier Anthony Albanese vergrootte de Labour-partij haar parlementaire meerderheid en veroverde zij een recordaantal zetels in de federale regering. Zij bezitten nu 94 van de 150 zetels in het Huis van Afgevaardigden (het Lagerhuis, dat voor een termijn van drie jaar wordt gekozen) en een relatieve meerderheid van 29 van de 76 zetels in de Senaat (het Hogerhuis, dat voor een termijn van zes jaar wordt gekozen), wat betekent dat de regering de steun van de groene en onafhankelijke senatoren nodig heeft om wetgeving aangenomen te krijgen. De belangrijkste politieke rivaal, de Liberale/Nationale Coalitie (Lib/Nat), is verzwakt, wat deels het gevolg is van de toenemende publieke weerstand tegen standpunten die worden gezien als in lijn met die van Donald Trump. De extreemrechtse partij One Nation wint aan invloed tegen de achtergrond van aanhoudende druk door de stijgende kosten van levensonderhoud en een groeiend anti-immigratiesentiment.
De Australische economie is kwetsbaar voor het conflict in het Midden-Oosten, aangezien olieproducten goed zijn voor ongeveer de helft van het energieverbruik, terwijl de binnenlandse productie zeer beperkt is. Vóór het conflict dekten de olie- en aardoliereserves slechts 49 dagen aan netto-import, het laagste niveau onder de IEA-landen. De regering gebruikt de export van gas en steenkool als pressiemiddel om de olie-import veilig te stellen via handelsovereenkomsten met Aziatische leveranciers. Zo hebben Australië en Japan in mei een gezamenlijke overeenkomst over energievoorziening ondertekend, die zich ook uitstrekt tot de sectoren mineralen en defensie. Deze samenwerking sluit aan bij de bredere strategie die Australië sinds 2020 nastreeft om de kwetsbaarheid voor mondiale onrust en de afhankelijkheid van China en de VS te verminderen door zijn handelspartners te diversifiëren via talrijke overeenkomsten (India, de VAE, het VK, enz.). Het meest recente voorbeeld was de ondertekening van de vrijhandelsovereenkomst met de Europese Unie, waarover de onderhandelingen begin 2026 werden hervat tegen de achtergrond van toegenomen mondiale onzekerheid.
Naast de handel heeft er de afgelopen jaren ook een verschuiving plaatsgevonden in het buitenlands en defensiebeleid van Australië, met als meest opvallende verandering de ondertekening van het AUKUS-militaire akkoord met de VS en het VK in september 2021. Hoewel het veiligheidsakkoord tot doel heeft het Chinese expansionisme in de Indo-Pacifische regio tegen te gaan en voort te bouwen op de informele militaire en diplomatieke samenwerking tussen de VS, India, Japan en Australië (in het kader van de QUAD), is de Australische staatskunst meer gericht op het ontwikkelen van een nieuwe identiteit als strategische bondgenoot dan op het dwarsbomen van China, dat een belangrijke economische partner blijft. Nadat de spanningen begin 2023 waren geëscaleerd, hebben Australië en China stappen gezet om hun handelsbetrekkingen weer te normaliseren door middel van hernieuwde economische samenwerking en een hernieuwde dialoog op hoog niveau.